- Advertisement -
ЕкономијаНовостиСвет

Повеќе од 100 земји се презадолжени поради корона кризата

Повеќе од 100 земји - Работник
106views

Економските последици од пандемијата дополнително ја влошија веќе тешката состојба на презадолжените земји. Многу од нив веќе се несолвентни, а прашање е дали простувањето на долговите може да им помогне на долг рок.

Светска банка, Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Г20 – група на најиндустријализираните земји, како и економиите во развој – се вклучени во решавањето на проблемот. Целта е да им се помогне што е можно поефикасно на силно задолжените земји во време на пандемијата.

Advertisement

Овој пат се вклучени и Кинезите, пишува Дојче веле, пренесува Блиц, додавајќи дека никој навистина не знае колку заеми им дала Кина на сиромашните земји во Африка и другите континенти и дека веќе не станува збор за тоа како сиромашните земји ќе го рехабилитираат нивниот државен буџет, туку дали воопшто можат да ги поднесат тие долгови.

Католичката организација за помош „Мисереор“ во својата изјава за долгот за 2020 година наведува дека 124 од вкупно 154 сиромашни и земји во подем се задолжени до критичната точка. Вкупниот долг на сите земји опфатени во извештајот е 7,81 билиони американски долари.

Advertisement

Уште во ноември 2020 година, Замбија престана да ги плаќа ратите за своите државни обврзници во американски долари.

„Како е можно толку важен производител на суровини како Замбија, еден од десетте најголеми производители на бакар во светот, да не може повеќе да ги плаќа своите долгови? И ова откако земјата успеа да ја намали својата задолженост од околу 200 проценти од бруто домашниот производ (БДП) на нешто помалку од 20 проценти пред десет години, како дел од последнотто кратење на долговите според иницијативите за намалување на долгот ХИПЦ (високозадолжени сиромашни земји – Highly Indebted Poor Countries) и МДРИ (иницијатива за мултилатерално олеснување на долгот – Multilateral Debt Relief Initiative)?“

Денес, речиси десет години подоцна, нивото на долгот на Замбија се врати на 120 проценти од БДП, и го покренува прашањето дали ова е само последица на ниските цени на бакарот.

Меѓу факторите на ризик што доведуваат до презадолженост се, според erlassjahr.de и Misereor, покрај високите инфраструктурни барања и зависноста од неколку извозни суровини и „лошото управување во некои земји на југот“, што ја зајакнува „тенденцијата кон неодржлив долг“.

Економистот Дина Померанц од Универзитетот во Цирих, специјализиран за развојна политика, ги истражува причините зошто многу земји продолжуваат да ги достигнуваат своите финансиски граници. Нејзината основна теза е дека ниту една модерна држава не може да опстане на долг рок без ефикасен даночен систем.

„За да се грижи за образованието, медицинската нега и инфраструктурата, државата мора да собира даноци. „Ниту една модерна земја не може да постои на долг рок без ефикасен даночен систем потребен за одржување на редот, законот и функционалната држава“, рече таа.

На веб-семинарот на Центарот за проучување на африканските економии на Универзитетот во Оксфорд, Померанц потсети дека индустријализираните земји како што се САД, Велика Британија, Франција и Шведска, во дваесеттите години од минатиот век, оданочувале од 10 до 20 проценти од нивниот БДП. Ова приближно одговара на учеството на даноците во БДП на денешните сиромашни и во земјите во развој.

Фер даночен систем исто така го зајакнува општеството и го води напред. Доколку одредени групи или компании во земјите не плаќаат данок, а во исто време и од други даночни обврзници се бара да ја исполнат таа обврска, тоа ќе предизвика огромна штета на општеството на долг рок. Оваа економистка е длабоко убедена во тоа.

Сега, среде пандемија, овие наоди тешко можат да им помогнат на луѓето во презадолжените земји. Со цел да се справат со огромните трошоци и задачи во здравствениот и социјалниот сектор, на овие земји им треба финансиска помош и тоа што е можно поскоро.

Сепак, на долг рок, веројатно нема како да се стават јавните финансии на хронично презадолжените земји на поздрава основа – не само во Африка, туку и во Европа и остатокот од светот, заклучува Дојче веле.

Advertisement