Ќе нè изгорат ли и оваа зима сметките за струја?
Уставниот суд формира предмет за оценка на уставноста на „паушалните фактури“ за електрична енергија, односно сметки кои не се изготвуваат врз основа на реално измерена потрошувачка, туку според проценки. Иницијативата ја поднесе инженерот Дениз Мустафаоглу, кој укажува дека ваквите сметки често се повисоки од реалната потрошувачка.
Поплаки од граѓаните
Од почетокот на 2025 година до 20 август до Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) пристигнале 770 жалби за сметки за струја – речиси девет пати повеќе од целата 2024 година. Од нив, околу една третина биле коригирани од страна на ЕВН, а дел од жалбите биле одбиени како неосновани бидејќи се засновале на реално отчитани броила.
Некои од типичните проблеми на кои укажуваат граѓаните и инженерите се:
• издавање паушални фактури наместо сметки според реална состојба на броилото,
• порамнување на потрошувачката во еден месец, што ги турка потрошувачите во повисоки тарифни блокови,
• недостапност до броилата за визуелна проверка,
• несоодветно време на струјомерот, што влијае на пресметката на евтината и скапата тарифа.
Ставот на ЕВН
Од ЕВН велат дека редовно се врши отчитување на броилата. Според нивните податоци, месечно се отчитуваат околу 85% од броилата, а во последните месеци овој процент се зголемил на 95%. Проблеми најчесто се јавуваат кај непристапни уреди или во оддалечени рурални средини.
Нови правила за отчитување
Поради бројните поплаки, РКЕ донесе измени во Правилата за снабдување со електрична енергија. Според нив, броилата ќе мора да се отчитуваат најмалку еднаш квартално. Дополнително, се разгледува можност фактурите јасно да бидат означени со „О“ (отчитана) или „П“ (прогнозирана), за потрошувачите да знаат врз која основа е изготвена сметката.
Што може да направат граѓаните?
• Да побараат корекција на сметката директно од ЕВН.
• Доколку не се задоволни со одговорот, да поднесат жалба до РКЕ.
• Да ја следат ознаката на фактурите за да знаат дали сметката е според реална потрошувачка или проценка.
Минатата зима многу домаќинства добија значително повисоки сметки, што предизвика реакции и кај институциите и кај јавноста. Со новите измени и контролни механизми, се очекува зголемена транспарентност и правична наплата на електричната енергија.
