Стратешкото планирање треба да биде стратешка вежба

Многу менаџери се жалат дека креирањето на стратегиите често се сведува на акционен план кој личи на претходниот. За да се спречи тоа, тие мораат да запаметат дека стратегијата на создавање на систем во кој заинтересираните страни на компанијата комуницираат за да се создаде одржлива предност.

Стратешкото планирање е начин на кој компанијата го дизајнира тој систем кој многу се разликува од оперативниот акционен план по тоа што никогаш не е статична листа на обврски, туку се развива во согласност со тоа како креаторите на стратегијата стекнуваат повеќе увид во тоа како системот може да создаде вредност.

Кога размислувате за неодамнешните промени и идните трендови, размислите како да ги искористите за наредниот корпоративен успех. Меѓутоа, многу учесници се запрашуваат дали вежбата е само губење на време. „Планирањето едноставно ќе доминира, а ние ќе завршиме со истиот материјал“.

Но, стратешкото планирање не мора да се сведе на осмислување на акционен план. И не би требало. Клучот за претворање на стратешкото планирање во стратешка вежба е во умот да имате разјаснето што е, а што не е стратешко. Во прилог ќе ја погледнете целта на стратегијата и ќе поставиме неколку основни правила за остварување на таа цел.

За што служи стратешкото планирање?

Стратегијата се однесува на позиционирање на организацијата, било да се работи за компанија, владин сектор или непрофитна организација, во однос на нејзините конкуренти. Пред да кренете раце, дозволете да објасниме: сите организации имаат конкуренти – за купувачи, за работници, за сите ресурси.

Ова го гледаме во тоа како Мерцедес Бенц се позиционира за купувачите во однос на своите конкуренти, како што се Форд, БМВ и Џенерал Моторс. Тоа го прават врз основа на стратешките фактори релевантни за избор на купувачите, како што се асортиманот на производите, дизајнот на производите, цените, корисничките услуги, брендот…

Организациите се позиционираат и за да привлечат други клучни заинтересирани страни, како што се вработените или добавувачите. На пример, Гугл е познат по тоа што е многу селективен во поглед на работниците кои ги ангажира. Стратешките фактори за привлекување на најдобрите работници се платата, можностите за напредување, работните услови, организациската култура…

Можеби мислите дека владините служби или невладините организации немаат конкуренција. Меѓутоа, владините сектори се натпреваруваат за средства со сите други сектори и агенции, додека невладините организации се борат за грантови. Исто така, се натпреваруваат и за вработените во другите државни органи и невладини организации. И тие се натпреваруваат за критичните залихи и ресурси со другите организации кои ги имаат истите потреби – од транспорт до софтвер – иако често за различни услуги.

Продлабочувањето на односите со заинтересираните страни е важно, но тоа е само еден дел од стратешкото планирање кој исто така се однесува на мапирање на врската помеѓу заинтересираните страни. На пример, добрата работа со вработените не само што поттикнува конкурентност во привлекување на најдобриот персонал; за возврат, привлекува купувачи низ подобрените перформанси на вработените.

И ова не доведува до дефиницијата за стратешкото планирање: дизајнирање на систем во кој различни клучни актери се интегрираат во организацијата за да создадат круг кој, за возврат, е извор на одржлива конкурентска предност. Со ова ќе го забрзате патот на својата организација до успехот.

Еве неколку совети кои ќе помогнат следната сесија на стратешко планирање да биде навистина „стратешка“.

Разликувајте ги оперативните и стратешките планови

Аргументот дека стратешките планови неминовно не се „стратешки“ е непогрешлив. Критичарите ги спојуваат стратешките и оперативните планови, а потоа покажуваат како стратешките планови не се стратешки. Вистина е, оперативните планови не се стратешки. Примарниот фокус на стратешкото планирање е конкурентноста. Дизајниран е да одговори на промените и идните прилики на начин што пронаоѓа предност. Примарниот фокус на оперативниот план е ефикасноста. Оперативните планови се дизајнирани за да ја имплементираат стратегијата преку интерни програми кои ги развиле одделенијата, на пример, човечки ресурси, ИТ, маркетинг и производство.

Да ја земеме за пример Тојота. Тојота одлучила да ја унапреди стратешката позиција на корпоративно ниво со додавање на електрични возила во асортиманот на производи. Ова потоа се извршува по пат на план за производство кој се развива во фабриките на Тојота. Првиот план е стратешки, другиот е оперативен.

Не го гледајте вашиот стратешки план како фиксен

Мал број на планови излегуваат онака како што се замислени. Можеби се чини очигледно да се наведе оваа постпандемија кога секоја организација на Земјата морала да се „изобличи“ за да преживее. Но се чини дека критичарите на стратешкото планирање мислат оти стратешките планери секогаш претпоставуваат дека светот стои – и дека поради тоа се осудени на пропаст во свет кој постојано се менува.

Не заборавајте дека „стратегија“ потекнува од грчкиот strategos – генерал кој командува со војската. Воените стратези не предвидуваат дека нивниот план ќе остане статичен по контактот со непријателот. Ниту би требало.

Поинаков агол на гледање

Ова е најтешка промена од сите. Не е дека клиентите не се задоволни, но стратезите често чувствуваат како нешто да недостасува. Причината е – недостиг на увид.

Тоа е она „А-ха!“ момент кога гледате нешто со други очи. Ако ја доживеете оваа промена на аголот на гледање во своето стратешко планирање, ќе бидете пред конкуренцијата. Вашиот увид може да има многу агли. Можеби конечно ќе сфатите кој сегмент од пазарот е најпрофитабилен за следење, или кој нов производ најмногу ќе ги задоволи потребите на купувачите и ќе испадне победник, или што новата генерација на вработени сака од модерните корпорации за да бидат повеќе мотивирани.

Значи, на следното стратешко планирање треба да ги промените своите агли додека не се појави таа искра во очите. Таа ќе ви каже дека сте сфатиле. Сте ја откриле разликата која е важна на вашите клучни заинтересирани страни – било да се тоа купувачи, вработени или добавувачи. Увидот ќе ве издвои од останатите и ќе постави основа за вистински успех. Може да потрае, но вреди.

Извор: Harvard Business Review

Фото: Freepik