(ВИДЕО) „Плата во плик“ – пракса која ќе земе поголем замав ако на политички начин се зголемува минималната плата

Подготвил: Бобан Илијевски

Го поддржуваат зголемувањето на минималната плата, но истото да биде проследено од зголемувањето на продуктивноста и економската активност. Ова е ставот на Сојузот на стопански комори на Македонија во однос на најавениот раст на минималната плата на 18,000 денари.

Членот на Управниот одбор на ССК, Благоја Грозданов рече дека секогаш во креирањето на политиките во една земја треба да се водиме и треба да преовладува здравата економска логика, бидејќи популизмот носи дестабилизација, нарушени економски односи и поделби во општеството. 

„Уште еднаш како претставници на над 20,000 компании се чувстуваме одговорни да ја предупредиме пошироката јавност за негативните ефекти од едно вакво чисто политичко мотивирано зголемување на минималната плата, може да има кај нас, во и онака нефункционалниот пазар на труд“, рече Грозданов. 

Потсетува дека самиот Закон за минимална плата има вграден механизам во него, согласно кој минималната плата се зголемува во март, секоја година. 

Така согласно член 4 од Законот, исплатената висина на минимална плата во бруто износ за месец март секоја година се усогласува со: една третина од порастот на просечно исплатената плата во Република Северна Македонија, една третина од порастот на индексот на трошоците на живот и една третина од реалниот пораст на бруто домашниот производ, за претходната година, според податоците на Државниот завод за статистика, истакна Грозданов. 

„Оваа Влада пред само две години веќе еднаш направи политички мотивиран популистички бајпас на овој механизам, така што ја зголеми минималната плата на 14.500 денари, нето износ. Од низата негативни ефекти кои зголемувањето ќе ги предизвика, веројатно најголем е влијанието во насока на намалување на и онака ниската продуктивност на трудот кај нас. Да потсетиме, скоро и да нема релевантен извештај на меѓународните организации присутни кај нас а кој не предупредува за екстремно ниската продуктивност на трудот. Да потсетиме, скоро и да нема релевантен извештај на меѓународните организации присутни кај нас; а кој не предупредува за екстремно ниската продуктивност на трудот споредено со останатите земји “, изјави Грозданов.

Зголемувањето на минималната плата ќе влијае и на намалувањето на мотивацијата кај дел од вработените, особено оние кои до сега беа попродуктивни, бидејќи голем број на деловни субјекти, особено микро и малите ќе немаат можност за поставување на соодветни скалила на плати кои ќе кореспондираат со продуктивноста и перформансите на вработените. Растот на платите дополнително ќе ги зголеми трошоците на претпријатијата, кои во периодот и без оваа мерка бележат значителен раст. Зголемените трошоци може да доведат до зголемување на невработеноста, до го отежнат процес на отворањето на нови работни места но и до понатамошен раст на цените на производите и услугите кај нас. Минималната плата исто така ќе ги поттикне инфлаторните движења во македонската економија.

„Ако Владата е искрена во своите намери да помогне на бизнисот и граѓаните, треба да спроведе мерка со која ќе се намалат стапките на придонесите кои кај нас се на екстремно високо ниво. Кај нас ефективната стапка на придонеси на бруто плата изнесува околу 33 проценти, додека за споредба во Германија изнесува 27 проценти, Бугарија 19 проценти, Словенија 18 проценти, Хрватска 17 проценти. Оваа разлика реално е и поголема кога ќе се стави во однос со квалитетот на услугите кои се добиваат од државните фондови за пензиско и за здравствено осигурување. Треба и да се истакне дека на  повисоко поставена минимална плата од 18.000 денари, вкупниот трошок за работодавачите, со вклучен данок на личен доход и придонеси би бил околу 27.000 денари, однос за околу 50 проценти повеќе од самата нето плата. Од земјите во регионот Црна Гора веќе најави даночна реформа во делот на намалување на придонeсите на плата“, истакна Александра Андреева, член на Управен одбор на ССК.

Ваквата ситуација на среден рок ќе води и кон зголемување на сивата економија и ќе ги принуди дел од работодавачите во борбата за гол опстанок повторно да ја воведат на праксата на „плата во плик“.