Фирмите бегаат од Германија, експертите шокирани: „Ова е најголемата криза во историјата на нашата држава“
На посетителот не му треба многу време во Инголштад, град со средна големина во Баварија, за да забележи дека ова е градот на Audi. Веднаш до градското собрание се наоѓа шалтерот за здравствено осигурување на Audi, потоа импресивниот музеј на производителот на автомобили, како и рекламите кои ја најавуваат летната концертна сезона на брендот.
Ако запознаете некого од градот, шансите се огромни тој да работи во фабриката на Audi, која овде вработува околу 40.000 луѓе, или да е во сродство со некој што работи таму. Успехот на овој гигант го претвори Инголштад од заспано место со 30.000 жители по Втората светска војна во град со речиси 150.000 жители.
Сепак, токму проблемите во кои западна Audi – падот на профитот и намалувањето на бројот на вработени – помагаат да се објасни зошто градот се најде во длабока финансиска криза.
Од луксуз до блокиран буџет: Кога автомобилскиот гигант ќе настине, градот добива пневмонија
Приходите од данокот на бизнисот се преполовија за само неколку години, пред сè поради проблемите на Audi и неговата матична компанија Volkswagen.
Ситуацијата е толку сериозна што Владата на Горна Баварија на почетокот на оваа година го одби буџетот на Инголштад и му забрани на градот нови инвестиции.
- Проектите на чекање: Големите проекти, како што е обновата на познатиот бруталистички театар, се ставени во мирување.
- Учениците преместени: Учениците мораа да бидат преместени од едно дотраено училиште бидејќи градот немаше пари да ја финансира неговата обнова.
„Audi е благослов за нашиот град, но исто така и ризик“, признава градоначалникот Михаел Керн.
Некогаш пливаа во пари, денес се пред провалија
Бидејќи приходите на градовите во голема мера зависат од успехот на локалните компании, многу германски градови ја делат нивната судбина. Во добрите времиња, некои буквално пливаа во пари. Едно гратче со фабрика на Daimler во близина на Штутгарт дури ги поплочи пешачките премини со скапоцен мермер од Карара.
Но, кога индустријата ќе попречи, градовите заболуваат, а тој проблем веќе не е ограничен само на некогашните индустриски области како Рур или Сарланд. Градовите во богатата сојузна покраина Баден-Виртемберг се тешко погодени од кризата во автомобилската индустрија. Проблемите на Лудвигсхафен, еден од најзадолжените германски градови, се тесно поврзани со тешкотиите на хемискиот гигант BASF.
Рекорден дефицит од 32 милијарди евра
Дури и градовите со поразновидна економија се наоѓаат пред провалија. Нивните приходи повеќе не можат да ги следат сеголемите расходи. Според новиот извештај на Фондацијата Бертелсман (Bertelsmann Stiftung):
- Вкупниот буџетски дефицит на германските општини и градови минатата година достигна рекордни 32 милијарди евра.
- Тоа е за речиси 30 отсто повеќе во споредба со претходната година.
- Речиси сите очекуваат состојбата дополнително да се влошува.
„Ова е најлошата криза во историјата на Сојузна Република Германија“, тврди Рене Гајслер, професор по јавна управа на Високата техничка школа во Вилдау.
Како главни причини тој ги наведува силниот раст на инфлацијата (особено во градежништвото), зголемувањето на трошоците за вработените, како и новите закони донесени од Бундестагот – особено оние кои се однесуваат на надоместоците за млади и лица со попреченост, кои паѓаат на товар на општините. Таквите задолжителни издатоци денес сочинуваат 80 отсто од буџетот на Инголштад, принудувајќи го градот на драстични кратења во другите области.
Инфраструктурата пропаѓа, градоначалниците на нозе
Последиците се видливи насекаде низ земјата:
- Бајројт ја откажа прославата на 150-годишнината од првиот фестивал на Рихард Вагнер.
- Сиромашните берлински општини едвај се справуваат со наездата на отровни гасеници.
- Некои градови посегнаа по краткорочни буџетски кредити само за да ги подмират тековните сметки.
Ширум Германија училиштата, патиштата и спортските сали пропаѓаат. Заостатокот во инвестициите во локалната инфраструктура порасна на рекордни 231 милијарда евра.
Порачувајќи дека е дојден последниот момент за реакција, градоначалниците ширум Германија одржаа јавни собири за да предупредат дека ги исцрпиле своите финансиски можности. „Оваа година сè уште можеме да издржиме, но после тоа многу градови ќе бидат притиснати до ѕид“, вели Мартин Вилхелм, градски ризничар на Офенбах.
Дали на Германија ѝ се заканува „револуција“?
Градовите и општините бараат од сојузната влада да се придржува до принципот „тој што пропишува, тој плаќа“ – односно Берлин да обезбеди пари за секој нов закон чии трошоци ги префрла на локалните власти. Општините кои немаат финансиски резерви бараат и до 30 милијарди евра итна помош.
Сојузната влада, која и самата се бори со буџетски ограничувања, засега не понуди позначајна помош. Сепак, експертите предупредуваат дека состојбата е толку алармантна што Берлин ќе мора да интервенира до крајот на годината. Во спротивно, како што велат, „би можеле да бидеме сведоци на своевидна револуција“.
Страв од раст на десницата
Во Инголштад засега нема збор за бунт, но граѓаните веќе ги чувствуваат последиците – од библиотеки кои се принудени да собираат донации, до градски фестивали со скратени буџети. Многумина стравуваат дека натамошното влошување на јавните услуги би можело да ја зголеми поддршката за крајно десничарската партија Алтернатива за Германија (AfD).
„Секој покрив на училиште што прокиснува и ќе остане непоправен три години, дополнително ги засилува десните популисти“, предупредува Марк Грандмонтањ, раководител за образование и култура во Инголштад.
Останува да се види дали токму овој политички страв ќе ги натера властите во Берлин сериозно да му пристапат на решавањето на овој горлив проблем.
Извор: Telegraf Biznis/Jutarnji)

