N1: Кинески работници од лозничката фабрика „Мент“ работеле на црно, укажувачката уапсена и ја чека депортација

Дали во една од најголемите компании во Србија, која добива повеќемилионски државни субвенции, вработените всушност работат на црно? N1 објави сведоштво на укажувачка од фабриката за авто-делови Mint во Лозница, снимено пред таа да биде уапсена и пред да ѝ биде изречена депортација во Кина.

Ова биле последните денови на слобода на кинеска државјанка, пред да биде уапсена затоа што не ја напуштила Србија по истекот на туристичката виза. Со истата виза, речиси година и пол работела во фабриката „Мент“ во Лозница – без работна дозвола.

„Во вториот месец по нашето доаѓање ни дадоа да пополниме формулари со информации, ветувајќи дека ќе започне постапка за добивање виза. Во текот на тие 16 месеци тоа го споменаа повеќе од десет пати, постојано велејќи дека ќе се погрижат за визите, но никогаш не го направија“, вели кинеската работничка.

Наместо тоа, работниците секој месец – колку што трае туристичката виза – морале да излегуваат од Србија и повторно да влегуваат преку граничен премин кој се наоѓа веднаш до фабриката, за што добивале јасни инструкции.

„Влегувања и излегувања за нова виза се честа појава – тоа не го прават само Кинезите, туку и луѓе од соседните земји. Граничните полицајци често гледаат на друга страна, бидејќи таквата пракса ѝ помага на локалната економија. Сепак, корупцијата во регионот постои, па некои поединечни граничари можат да бараат мали услуги. Жените имаат помали шанси да бидат вознемирувани и полесно поминуваат. Мажите можат да носат цигари, пијалак или ситни пари во џеб, можете да им купите кафе на бензинската пумпа покрај. Понекогаш ќе ви стават до знаење што очекуваат“, стои во упатството.

Кога редакцијата, барајќи објаснување, овие пораки ги испратила до претставник на агенцијата WinWin, која доведува кинески работници во Србија и во чиј групен чет биле испратени упатствата, одговор не бил добиен. Но, само неколку минути по испраќањето на прашањата, работничката што ги доставила документите добила пораки од непознат број.

Претставник на Winwin Human Resources Co. Ltd DOO Loznica ѝ пишува на кинеската работничка: „Дали ти се обрати на новинарите од српската телевизија N1?“

На граничниот премин во близина на фабриката „Мент“ јасно се гледа како функционира оваа процедура. Кинеските работници ги следат упатствата – не носат работни униформи, се собираат во помали групи и без багаж ја преминуваат границата.

N1: Дали доаѓате овде секој месец поради визата?
Работник: „Да.“
N1: Не мора да го правите тоа, вашиот работодавач мора да ве пријави за работна дозвола.
Работник: „Да, но постапката за работодавачот бара време, и во овој период мораме вака.“

Дали некој ги забележал овие дневни миграции?

Некому би морало да му падне в очи дека поголем број кинески државјани периодично излегуваат од Србија и се враќаат истиот ден. Прашања беа упатени и до Министерство за внатрешни работи на Србија, но одговор не беше добиен.

Инспекцијата за труд одби да достави извештаи од оваа фабрика и да одговори дали е евидентирано дека во „Мент“ работат лица без соодветна работна дозвола. Молчи и работодавачот – компанијата „Мент“ не одговори на поставените прашања.

„Никој не може да работи во Србија со туристичка виза. Точка. За да бидете вработени како странец, мора да имате или привремен престој по основ на вработување, во кој е обединета работната дозвола според Законот за странци, или хуманитарен престој“, објасни правникот за човекови права Никола Ковачевиќ.

Работата на црно значи дека вработените се без права, што работодавачите често го злоупотребуваат.

„Работната состојба беше следна: од денот кога пристигнавме работевме непрекинато 16 месеци, по 12 часа дневно, без слободен ден, во наизменични дневни и ноќни смени од по 12 часа, без никакви бенефиции или заштита“, сведочи работничката.

Доживеала и физичко насилство

Работничката наведува дека во фабриката доживеала физичко насилство од колега, по што поради повреди не работела 13 дена.

„Потоа отидов во компанијата „Мент“ да прашам дали ќе ми биде платено отсуството. На капијата обезбедувањето вербално ме запре, но влегов. По околу 15 минути, двајца од обезбедувањето ме изведоа во ходник, ми се закануваа, а кога не си заминав, еден ме фати за рацете, а другиот ме удри“, раскажува таа.

Откако своето искуство го споделила на социјалните мрежи, српската полиција ѝ тропнала на врата. Добила парична казна за пречекорување на престојот, која не можела да ја плати, па поминала 36 дена во затвор.

По излегувањето продолжила јавно да укажува на проблемите, по што добила решение за депортација. Тогаш одлучила да зборува за N1, сомневајќи се дека поради укажувањето менаџментот ја пријавил во полиција.

„Сигурна сум во тоа, бидејќи многу луѓе таму немаат визи – зошто јас сум единствената што ја гонат? Само сакаат да ме замолчат и да го затворат случајот. Не се плашам. Ако повикаат полиција да ме одведе, нека биде така. И јас можам да ги споделам сите мои искуства и сознанија со полицијата, нели?“, изјави таа.

Набргу по овој разговор била уапсена и одведена во прифатен центар за странци, каде што ја чека депортација.

Извор: Danas.rs