Научниците можеби ја решија мистеријата на Т-рексот: Еве зошто имал ситни раце

Научниците можеби конечно ја решија мистеријата за ситните раце на Tyrannosaurus rex, кои отсекогаш биле една од најчудните карактеристики на овој моќен диносаурус, но и извор на шеги и долгогодишни расправи за нивната вистинска функција.

Долги едвај еден метар, рацете на Т-рексот биле пократки од една третина од должината на неговите нозе и изгледале несразмерно на телото кое можело да достигне и до 12 метри.

Во текот на годините се појавија бројни теории – од тоа дека служеле за придржување на пленот или заведување партнери, па сè до претпоставки дека се намалиле за да се избегнат повреди за време на групно хранење. Но, нова студија сугерира дека малите раце биле еволуциски компромис поради развојот на најважното оружје на овој предатор – неговиот череп, пишува CNN.

Еволуциски компромис поради моќниот череп

Новата студија, објавена на 20 мај во списанието Proceedings of the Royal Society B, се темели на анализа на 85 видови диносауруси и заклучува дека предните екстремитети се намалувале за ресурсите да се пренасочат кон развој на поголем и помоќен череп.

„Ако сте диносаурус со исклучително цврст череп, многу е веројатно дека ќе имате мали предни екстремитети“, изјавил Чарли Роџер Шререр, водечки автор на студијата и докторанд на Универзитетскиот Колеџ во Лондон.

„Притоа не е важно колку сте големи – можевте да тежите еден или десет тони. Ако имате моќен череп, ќе имате релативно мали раце.“

Шререр објаснува дека еволуцијата тежнее кон давање приоритет на една особина во однос на друга.

„Еволуцијата, всушност, не сака да даде сè одеднаш. Ако сакате да се фокусирате на користење на главата за совладување голем плен, не сакате да вложувате премногу енергија во одржување долги раце и канџи бидејќи веројатно нема да ви бидат потребни. Како еволуцијата да порачува: ‘Рацете веќе не ни се потребни, па да ги намалиме и да вложиме повеќе енергија во моќен череп што ќе служи како главно оружје’“, појаснил тој.

Иако претходни истражувања веќе укажуваа на врска меѓу намалувањето на рацете и растот на черепот, ова е првата студија што статистички го потврдила тој тренд кај пет различни групи диносауруси.

Главното оружје

За да дојдат до своите заклучоци, истражувачите ги мереле коските на предните екстремитети и черепите на 85 видови диносауруси, користејќи фосили и податоци од постоечка литература.

Тие развиле и нов метод за квантифицирање на силата на черепот, земајќи ги предвид фактори како вкупната големина, начинот на спојување на коските и силата на гризот.

Врз основа на тоа го рангирале секој череп, а Т-рексот, очекувано, добил највисока оценка. Веднаш зад него бил Tyrannotitan, уште еден огромен месојад кој живеел на подрачјето на денешна Аргентина околу 30 милиони години пред Т-рексот.

Тренд забележан кај повеќе групи диносауруси

Освен кај тираносауридите, истражувачите ја пронашле истата корелација меѓу големи черепи и мали раце и кај уште четири групи диносауруси: ceratosaurids, megalosaurids, abelisaurids и carcharodontosaurids.

Сите тие биле големи двоножни месојади кои живееле низ светот во период од околу 180 милиони години, од тријасот до крајот на креда.

Оваа анализа сугерира дека намалувањето на екстремитетите не било случајност, туку еволуциска особина што независно се појавувала кај различни видови во текот на долг временски период.

„Секогаш постои заеднички двигател, а тоа е дека сите тие ловеле животни за чие совладување била потребна поголема сила, поради што развиле многу моќен череп“, рекол Шререр.

Како што пленот станувал поголем, така и нивното главно оружје станувало посилно, одземајќи ресурси од рацете и канџите.

„На сè му приоѓале со главата, така што главата станала првото нешто што доаѓало во контакт со пленот. Тоа бил најлесниот начин да го соборат, наместо да скокаат или да се борат со канџи“, додал тој.

Сепак, Шререр смета дека рацете не биле целосно бескорисни.

„Очигледно имале некаква функција, инаку воопшто не би ги имале. Која точно е таа функција, не знам, но се надеваме дека ќе го откриеме тоа со понатамошни истражувања.“

Поширок еволуциски образец

Стивен Лаутеншлагер, палеонтолог од Универзитетот во Бирмингем, кој не учествувал во студијата, истакнал дека ваквите еволуциски компромиси се логични.

„Кај животните, вложувањето енергија во растот на различни органи и делови од скелетот е многу скапо. Ако некои органи, како предните екстремитети, имаат споредна улога, може да стане покорисно да се намали нивната големина и да се вложува во други органи“, напишал тој во електронска порака.

„Големите тероподи како T. rex ја следеле најефикасната стратегија, вложувајќи првенствено во силата на гризењето и моќните вилици.“

Извор: Index.hr