ЕкономијаСвет

Нови откритија за Deutsche Bank: Дали профитот од руските милијардери бил поважен од управувањето со ризиците?

Германскиот банкарски гигант Deutsche Bank повторно се најде во центарот на вниманието на меѓународната јавност, откако новинарско истражување на „The New York Times“ откри детали за долгогодишните деловни односи на банката со руски милијардери, вклучително и со лица опфатени со американските санкции. Интерните документи укажуваат на несогласувања во самата банка помеѓу одделенијата задолжени за спречување финансиски криминал и оние одговорни за генерирање приходи.

Истражувањето е дел од поширок меѓународен новинарски проект, во кој повеќе од 200 новинари анализирале над 15 милиони интерни документи, електронски пораки и записници од состаноци.

Документите откриваат дека Deutsche Bank со години одржувала деловни односи со богати руски клиенти, меѓу кои и милијардерите Олег Дерипаска и Виктор Векселберг, и покрај интерните предупредувања за потенцијалните репутациски и регулаторни ризици.

Руските милијардери како двигатели на профитабилноста

Во интерна презентација од 2015 година, богатите руски клиенти биле опишани како еден од столбовите на одржливиот раст на одделот за управување со богатството.

Сепак, уште во 2014 година, интерниот комитет за репутациски ризик го идентификувал Дерипаска како клиент чија деловна поврзаност со банката може да претставува ризик за нејзиниот углед.

Одделот за спречување финансиски криминал препорачал прекинување на одредени деловни односи со него, додека одделенијата задолжени за приходи го оценувале како долгогодишен деловен партнер со значителен потенцијал за идни трансакции.

Деловните односи продолжиле и по воведувањето на американските санкции

Според интерните документи, петмина од седумте руски индустријалци кои во 2018 година биле опфатени со американските санкции биле клиенти на Deutsche Bank, директно или преку поврзани компании.

Во 2019 година, на состанок на комитетот за ризици, било предупредено дека потенцијалните загуби поврзани со ризичните клиенти би можеле повеќекратно да ги надминат приходите остварени од соработката со нив.

Сепак, според новинарското истражување, одредени деловни односи продолжиле.

Банкарската тајна во Швајцарија и Луксембург

Посебно внимание во истражувањето привлекува концентрацијата на сметките на богатите руски клиенти во Швајцарија и Луксембург.

Кога американските власти во 2022 година, по руската инвазија врз Украина, побарале информации за финансиските средства на санкционираните клиенти, банката се повикала на локалните прописи за банкарска тајна, кои го ограничувале доставувањето на дел од побараните податоци.

Од Deutsche Bank ги отфрлаат тврдењата дека ваквиот модел бил воспоставен со цел прикривање на руски клиенти, нагласувајќи дека станува збор за вообичаена деловна практика која не се однесувала исклучиво на руски државјани.

Банката, исто така, тврди дека ги исполнила сите законски обврски и дека никогаш не им помагала на клиентите да ги заобиколат санкциите.

Промена на деловната стратегија за само 24 часа

Во март 2022 година, извршниот директор на Deutsche Bank, Кристијан Зевинг, пред вработените ја образложил одлуката банката да не се повлече целосно од рускиот пазар, посочувајќи дека има клиенти на кои им е потребна финансиска поддршка за напуштање на земјата.

Меѓутоа, откако американските банкарски гиганти JPMorgan Chase и Goldman Sachs го најавиле своето повлекување од Русија, само еден ден подоцна и Deutsche Bank соопштила дека постепено ќе го прекине работењето во земјата и нема да склучува нови деловни зделки.

Кога профитот и управувањето со ризиците ќе дојдат во конфликт

Случајот со Deutsche Bank отвора значајни прашања за корпоративното управување, независноста на службите за усогласеност со прописите, спречувањето перење пари и почитувањето на меѓународните санкции.

Овие прашања се подеднакво релевантни и за македонскиот банкарски сектор, особено во контекст на меѓународните финансиски трансакции, утврдувањето на вистинските сопственици на компаниите и следењето на потеклото на паричните средства.

За банките, соработката со финансиски моќни клиенти може да генерира значителни приходи, но несоодветното управување со ризиците може да резултира со регулаторни казни, судски постапки, нарушување на меѓународните кореспондентски односи и губење на довербата на јавноста.

Долгорочната стабилност на една банка не зависи само од нејзината способност да генерира профит, туку и од подготвеноста да се откаже од профитабилни деловни односи кога тие претставуваат неприфатлив ризик.