Што претставува „прагот на ризик од сиромаштија“ во ЕУ? Показател што го открива вистинскиот квалитет на живот и односот меѓу платите и трошоците
Иако Европа е еден од најразвиените региони во светот, милиони Европејци и понатаму живеат на работ на сиромаштијата. Колку мора да се заработува за да се избегне ризикот од сиромаштија зависи исклучиво од земјата во која живеете, бидејќи разликите меѓу државите на ЕУ се огромни.
Во 2024 година, повеќе од 72 милиони жители на Европската унија, односно 16,2% од населението, официјално биле „во ризик од сиромаштија“.
Што значи „ризик од сиромаштија“?
Индикаторот „ризик од сиромаштија“ го покажува уделот на луѓе чиј еквивалентен расположлив доход е под 60% од националниот медијален доход.
Важно е да се нагласи дека Евростат посочува: овој индикатор не мери реална сиромаштија или богатство, туку само покажува кога нечиј приход е значително понизок од просекот во земјата. Тоа не мора секогаш да значи и низок животен стандард.
Во просек во ЕУ, годишниот медијален еквивалентен доход по лице во 2024 година изнесувал 21.582 евра. Неговите 60% изнесуваат 12.949 евра годишно, односно околу 1.079 евра месечно. Секој што заработува помалку од овој износ се смета дека е во ризик од сиромаштија.
Каде ризикот од сиромаштија е највисок?
Според Евростат, 16,2% од населението на ЕУ во 2024 година било во ризик од сиромаштија.
Најнискиот удел го има Чешка (9,5%), а највисок се бележи во Турција и Македонија (22,2%).
Во повеќето земји кандидати за членство во ЕУ, како и во балканските и источните држави, уделот на населението во ризик од сиромаштија е повисок.
Меѓу големите економии:
- Шпанија: 19,7%
- Италија: 18,9%
- Франција: 15,9%
- Германија: 15,5%
Како се разликуваат праговите на ризик меѓу државите?
Прагот на ризик од сиромаштија зависи од медијалните примањата. Така, во 2024 година прагот изнесува:
- 391 евро во Бугарија
- 736 евра во Летонија
- 2.540 евра во Луксембург
Доколку се вклучат и земјите кандидати и членките на ЕФТА, прагот се движи:
- од 201 евро во Турција
- до 2.596 евра во Швајцарија
Норвешка е меѓу трите земји каде прагот е над 2.000 евра.
Во Данска, Австрија, Ирска, Холандија и Белгија, прагот се движи меѓу 1.500 и 2.000 евра.
Во неколку земји тој е под 750 евра, како во: Летонија, Португалија, Хрватска, Литванија, Полска, Грција и Словачка.
Во Унгарија, Романија, Бугарија, Србија и Турција прагот паѓа под 500 евра.
Меѓу „големата четворка“ на ЕУ:
- Германија: 1.381 евро
- Франција: 1.278 евра
- Италија: 1.030 евра
- Шпанија: 965 евра
За домаќинство со двајца возрасни и две деца под 14 години, прагот е 2,1 пати поголем отколку за едно лице – односно 2.266 евра во ЕУ, 423 евра во Турција и 5.452 евра во Швајцарија.
Што ги објаснува огромните разлики меѓу државите?
Прагот на ризик од сиромаштија директно зависи од медијалниот доход. Според Јулија де Лазари од Меѓународната организација на трудот (ILO), разликите во продуктивноста на трудот и индустриската структура се клучни фактори.
Земји со висока продуктивност и силно развиени сектори како финансии, ИТ или напредно производство имаат поголеми плати – што автоматски значи и повисок праг на сиромаштија.
Праг на сиромаштија во стандарди на куповна моќ (PPS)
Кога праговите се изразат во PPS – „вештачка валута“ што ја усогласува куповната моќ меѓу државите – разликите се намалуваат, но остануваат значајни.
Во PPS вредности, за една возрасна личност прагот се движи:
- од 449 PPS во Србија
- до 1.889 PPS во Луксембург
Турција, Унгарија, Словачка и Грција се меѓу земјите со најниски вредности, додека на врвот се Норвешка, Швајцарија, Австрија и Холандија.
Меѓу големите економии, највисок праг има Германија, потоа Франција, додека Италија и Шпанија се околу 1.060 PPS.
Извор: EUpravo zato.rs
