Токсичноста е заразна: Како еден „брилијантен, но неподнослив“ вработен може да го уништи целиот тим
Речиси секоја компанија има барем една личност за која се вели: „Тежок е за соработка, но постигнува неверојатни резултати“. Токму тука може да настане една од најскапите грешки што лидерите можат да ги направат.
Со години се веруваше дека врвните резултати можат да го оправдаат лошото однесување – да се премолчи омаловажувањето на колегите, непристојноста, манипулацијата или постојаното создавање тензии затоа што „тој човек носи пари“.
Сепак, искуствата на големите компании покажуваат дека цената на задржувањето токсичен вработен често може да биде многу поголема од користа што тој ја носи.
Токсичноста е заразна
Лошото однесување ретко останува изолиран инцидент. Кога вработените гледаат дека некој може да им се дере на колегите, да присвојува туѓи заслуги, да шири негативност или да ги понижува другите, а притоа да не биде санкциониран затоа што остварува добри резултати, се испраќа многу јасна порака:
Резултатите се поважни од луѓето.
А токму од таквите пораки се гради корпоративната култура – многу повеќе отколку од вредностите напишани на ѕидовите или во презентациите на компанијата.
Со текот на времето, дел од вработените може да почнат да го копираат таквото однесување. Другите, пак, почесто ја губат мотивацијата. Престануваат да предлагаат идеи, избегнуваат соработка и почнуваат да го работат само она што мораат.
Најдобрите први си заминуваат
Парадоксално, токсичниот вработен ретко е првиот што ја напушта компанијата. Често заминуваат најдобрите.
Луѓето кои имаат доволно знаење, искуство и самодоверба за полесно да најдат нова работа нема долго да останат во средина во која не се чувствуваат почитувано.
Компанијата тогаш не губи само еден вработен. Губи искуство, знаење, тимска енергија и често многу повеќе пари отколку што некогаш заработила благодарение на „ѕвездата“ која се обидувала да ја задржи.
Продуктивноста не е исто што и придонес
Лесно е да се измери колку некој продал, колку договори склучил или колку проекти завршил.
Многу потешко е да се измери колку луѓе обесхрабрил, колку состаноци ги претворил во конфликт или колку млади колеги се откажале од своите идеи поради неговите коментари.
Но и тоа е дел од неговиот придонес.
Вистинскиот придонес на еден вработен не е само она што ќе го создаде со своето знаење и работа. Тој се гледа и во тоа што им овозможува на другите да постигнат.
Вработен кој го подигнува целиот тим може да вреди повеќе од оној кој самостојно остварува спектакуларни резултати, но притоа ја уништува мотивацијата на сите околу себе.
„Brilliant jerk“ – проблем со кој многумина веќе се справуваат
Во Силиконската долина постои изразот „brilliant jerk“, односно брилијантен, но неподнослив колега.
Многу технолошки компании со години ги толерираа ваквите вработени, верувајќи дека нивната генијалност го оправдува нивниот карактер. Денес, сè повеќе компании се обидуваат да го направат спротивното.
„Нетфликс“ е познат по корпоративната култура во која јасно се нагласува дека високите перформанси не се доволни доколку не се проследени со однесување што придонесува за тимот.
И други големи компании, меѓу кои „Амазон“ и „Мајкрософт“, сè повеќе го нагласуваат значењето на соработката, емпатијата и способноста луѓето да напредуваат заедно, а не само индивидуалните резултати.
Пораката е јасна: културата не е нешто што постои покрај бизнисот. Таа е дел од самиот бизнис.
Колку чини еден токсичен вработен?
Неговата плата е веројатно најмалиот трошок.
Многу поскапи можат да бидат:
- зголеменото заминување на вработените;
- почестите отсуства поради стрес;
- падот на ангажираноста на тимот;
- побавното донесување одлуки;
- намалувањето на иновациите;
- нарушувањето на репутацијата на работодавачот.
Сето тоа можеби не се гледа веднаш во Excel-табелата, но многу брзо може да се почувствува преку резултатите на компанијата.
Сепак, не секоја непријатна личност е токсична. Луѓето имаат лоши денови, различни стилови на комуникација и различни темпераменти.
Затоа, првиот чекор секогаш треба да биде разговор, јасно поставување очекувања, повратна информација и можност однесувањето да се промени.
Но, доколку вработениот упорно одбива да соработува, ги нарушува односите и со своето однесување го загрозува тимот, лидерот има одговорност и кон сите останати вработени.
Зашто секогаш кога ќе задржите една токсична личност, ризикувате да изгубите неколку добри.
Културата не се гради само со вработување. Таа се гради со одлуките што ги носи компанијата.
Најголемиот тест за вредностите на една компанија не е кого вработува, туку кого одлучува да задржи.
Лесно е да се напише дека „луѓето се на прво место“. Многу потешко е тоа да се покаже кога токму најпродуктивниот вработен ќе стане најголемиот проблем.
Тогаш лидерот избира меѓу краткорочните резултати и долгорочната култура.
Најуспешните компании сè почесто го избираат второто. Зашто еден врвен поединец може да донесе одличен квартал, но само здрав и функционален тим може да изгради одлична компанија.
Извор: BIZLife
