ТРГОВИЈАТА ПРЕД СИТЕ: Кои дејности вработуваат најмногу луѓе во поранешна Југославија?
Иако земјите од регионот речиси три децении чекорат по патот на самостојноста и развиваат сопствени економии, основната структура на вработеноста остана изненадувачки слична. Податоците на бонитетната куќа CompanyWall откриваат дека трговијата на мало и големо, индустријата и услужниот сектор и понатаму се столбовите на пазарот на труд во поранешна Југославија.
Сепак, секоја земја има свои специфики кои го одразуваат нејзиниот географски и економски статус.
Словенија: Логистиката и камионскиот превоз се „мотор“ на економијата
Словенија, како прва земја од регионот која стана членка на ЕУ, денес најмногу вработува во дејноста патен товарен транспорт. Овој сектор доживеа вистински процвета по 2004 година, а денес во него работат 22.541 работник, што е околу 4% од вкупната работна сила.
- Топ дејности: Патен транспорт, неспецијализирана трговија со храна, пијалаци и тутун (22.474 вработени).
- Сектори во подем: Силно се развиваат ИТ секторот, финансиите и изградбата на станбени објекти.
- Нови трендови: Благодарение на ЕУ фондовите, расте вработеноста во производството на сокови, преработката на риба и грижата за стари лица.
- Пад: Намалување на бројот на работници има кај транспортните агенции и производството на часовници.
Хрватска: Доминира малопродажбата и туризмот
Хрватската економија е силно насочена кон трговијата. Неспецијализираната трговија на мало со храна и пијалаци вработува над 54.000 луѓе (околу 5% од вкупната вработеност).
- Клучни гранки: Покрај трговијата, водечки се градежништвото, хотелиерството и софтверското инженерство.
- Раст: Значаен скок се бележи во секторот за подготовка на храна (сезонска работа) и неочекувано – во одгледувањето на агруми (лимони, портокали).
- Пад: Агенциите за огласување и производството на машини за металургија бележат намален интерес.
Србија: Трговијата и индустријата одат „рака под рака“
Слично како во регионот, и во Србија најголем дел од работниците се во малопродажбата и велепродажбата, кои учествуваат со околу 7% во вкупната вработеност.
- Специфики: Голем број работници се ангажирани во производството на електрична и електронска опрема за моторни возила, ИТ секторот и угостителството.
- Експанзија: Најголем раст има кај трговијата со енергенси, рударството и медиумскиот сектор.
- Пад: Намалена е побарувачката за работници во агенциите за вработување и производството на батерии.
Босна и Херцеговина: Болниците се најголеми работодавачи
За разлика од своите соседи, во БиХ најголем број вработени има во дејноста на болниците, каде работи речиси 5% од вкупната работна сила.
- Структура: Веднаш по здравството следат трговијата (6%), општата медицинска пракса и енергетскиот сектор.
- Градежен бум: Секторот за инсталации (водовод, гас, електрика) бележи силен раст поддржан од приватни инвестиции.
- Промени: Пад на вработеноста има во филмската и ТВ индустријата, како и во производството на железнички возила.
Заклучок: Иако модерните технологии и ИТ секторот се во подем насекаде, економиите на поранешна Југославија сè уште цврсто се потпираат на традиционалните гранки – трговијата, градежништвото и основните услуги.
Извор: b92.net