АНАЛИЗА: Капиталните расходи “под нож“, помалку пари за градежни работи, опрема, машини, капитални дотации за општините
Амбициозниот план за јавни инвестиции од над 744 милиони евра не “преживеа” во оваа економска година. Капиталните расходи, моторот на економскиот раст, се намалуваат за 12,5%, пишува Порталб.мк. Со вториот по ред ребаланс на Буџетот, се предвидува кратење кај речиси сите ставки за капитални расходи. Намалување има кај капиталните дотации за општините, за градежни работи, инвестиции во машини и опрема.
Патната и железничката инфраструктура, главен адут за економскиот раст
За 94 000 000 евра Владата ги скрати капиталните расходи за годинава. Амбициозната проекција од над 744 000 000 евра за јавни инвестиции, сума која беше зголемена со првиот ребаланс на Буџетот, сега се “топи’ на нешто повеќе од 651 000 000 евра.
“Ревидирањето на капитални расходи за 5,8 милијарди денари произлегува од пролонгирање на динамика на реализација на одредени капитални проекти, пред се финансирани од сопствените приходи, вклучително од донации и заеми”, се наведува во новиот буџетски документ.
Вкупна сума за капитални расходи
Буџет 2026 744 824 100 евра
Ребаланс 2026 651 355 390 евра
Извор: Ребаланс на Буџет
Сепак, и во вториот по ред ребаланс на Буџетот за годинава, за раст на економијата, Владата се потпира на јавните инвестиции, пред се во инфраструктурата. Во новиот документ се обелоденува дека заклучно со крајот на август за изградба на автопатите од Коридорот 8 и 10 Д се потрошени нешто повеќе скоро 103 000 000 евра.
“За програмата “Инвестиции во патна инфраструктура” односно за изградба на Коридор 8 и 10Д од страна на компанијата Бехтел и Енка до 31 август 2026 година издвоени се 6,3 милијарди денари” – пишува во Ребаланс на Буџетот.
До крајот на годинава, според креаторите на економските политики, економскиот раст и натаму ќе се потпира на инфраструктурните инвестиции во автопати и железница.
“Позитивните движења се очекува да продолжат и во втората половина на годината, во услови на понатамошна реализација на капиталните инвестиции од Буџетот и претпријатијата во државна сопственост за развој на патната и железничката инфраструктура, капиталните проекти во општините, образованието, здравството и животната средина. Инвестициската активност на домашните компании се очекува да остане на високо ниво и во втората половина на 2026 година” – се наведува во Буџетот.
Според новите проценки на Владата, годината бруто-инвестициите се очекува да остварат реален раст од 7,6%.
Од кои “капитални” ставки, колку ќе се крати?
“Порталб” направи увид во деталните ребалансирани буџетски ставки за капитални расходи – кратење има кај сите позиции кои се однесуваат на инвестиции, опрема, машини, градежни работи, стратешки стоки, освен кај ставката “капитални субвенции за претпријатија и невладини организации”. Конкретно кај ставката “други градежни објекти” која е со најголем износ, сумата од скоро 218 500 000 евра се намалува на 146 000 000 евра а средствата кои треба да се трошат по основ на “градежни работи” од 16 683 000 евра се сведуваат на 10 863 000 евра.
Една од повисоките расходни ставки е “купување на опрема и машини” при што сумата од 198 966 000 евра се крати на 187 253 800 евра.
Капитални расходи (во евра)
Буџет 2026 Ребаланс 2026
Други градежни објекти 218 478 400 146 070 000
Купување опрема и машини 198 966 000 187 253 800
Градежни работи 16 682 900 10 862 550
Капитални дотации за ЕЛС 76 575 600 73 377 500
Капит. субвенции 171 208 800 175 079 800
Извор: Ребаланс на Буџет
Кратење има и на “капиталните дотации за општините” при што сумата од над 76 000 000 евра се намалува на околу 73 000 000 евра. Единствено зголемување на износот за околу 3 800 000 евра има за “капитални субвенции за претпријатијата и невладините организации” за што се планирани нешто повеќе од 175 000 000 евра.
До средината на овој месец, реализацијата на капиталните расходи изнесува околу 55% од годишниот план.