ЕУ повикува на зајакнување на приватните пензии: Притисокот врз државните фондови сè поголем
Европската унија предупредува дека пензиските системи низ континентот се соочуваат со растечки предизвици поради стареењето на населението. Поради тоа, Брисел им препорачува на земјите членки да ги унапредат приватните пензиски шеми како дополнување на државните пензии.
Една од најизразените последици е родовиот јаз во пензиите – разликата помеѓу просечната пензија на мажите и жените во ЕУ изнесува 24,5%, што ја прави пензиската сиромаштија значително поголем ризик за жените.
Државните пензии остануваат „кичма“ на системот, но притисокот расте
Европската комесарка за финансиски услуги, Марија Луис Албукерки, изјави дека државните пензии ќе останат основа на европските пензиски системи, но дека дополнителните пензиски модели – професионални и лични пензиски планови – се неопходни за одржување на животниот стандард на граѓаните.
„Додадените пензии им помагаат на Европејците да ја зајакнат економската отпорност. Но тие не се замена за државните пензии“, истакна Албукерки.
Во повеќето земји, ЕУ државните пензии се финансираат преку меѓугенерациска солидарност – денешните работници ги финансираат сегашните пензионери. Но, намалувањето на работоспособното население и растот на нестандардните форми на работа создаваат сериозни ризици по одржливоста на системот.
Само мал дел од Европејците штедат приватно
Според Европското надзорно тело за осигурување и пензиски фондови:
- само 20% од граѓаните учествуваат во професионални пензиски планови,
- а само 18% поседуваат личен пензиски производ.
Комисијата смета дека овие бројки се премногу ниски, а системите нерамномерно развиени меѓу земјите.
Проблеми: недостиг на информации и „ефект на одлагање“
Комисијата посочува две големи пречки:
- Недоволно јасни информации за идните пензиски примања.
- Склоноста луѓето да одлагаат задачи што не ги разбираат – вклучително и планирањето на пензијата.
За тоа да се надмине, ЕК препорачува:
- воведување онлајн пензиски калкулатори и системи за индивидуално следење на придонесите,
- зголемување на транспарентноста на пензиските примања,
- подобра достапност на информации за пензиските производи.
Автоматско вклучување како решение
Една од клучните препораки е воведувањето автоматско вклучување на работниците во дополнителни пензиски шеми, со можност за доброволно исклучување. Земјите што веќе го применуваат овој модел бележат дека повеќето граѓани остануваат во системот еднаш кога ќе бидат вклучени.
„Автоматското вклучување ја надминува природната тенденција кон одлагање и овозможува луѓето да започнат со штедење порано“, нагласи Албукерки.
Ограничени надлежности на ЕУ – одлуката останува кај земјите членки
Овие мерки се само препораки, бидејќи ЕУ во областа на пензиските системи има ограничени овластувања. Спроведувањето зависи од националните влади.
Препораките се дел од поширокиот план „Унија за штедење и инвестиции“, чија цел е мобилизирање на до 10 билиони евра банкарски депозити во ЕУ за поддршка на стратегиските приоритети – од одбрана и безбедност до дигитална и зелена транзиција.
