Германците размислуваат за продолжување на работниот ден над осум часа: Кои промени се предлагаат?

Осумчасовниот работен ден, кој во Германија е воведен пред 108 години, повторно се најде во центарот на дебатата. Германската владејачка коалиција размислува за промени во Законот за работното време, но засега нема договор за тоа како би изгледала реформата.

Прашањето за осумчасовниот работен ден повторно е актуелно во Германија. Иако канцеларот Фридрих Мерц ја оцени реформата на Законот за работното време како одамна неопходна, коалицијата составена од демохристијаните и социјалдемократите сè уште не успева да постигне договор.

Мерц на 13 октомври, за време на одбележувањето на Денот на работодавачите, посочи дека постојат компании во кои вработените работат по 12 часа дневно, трипати неделно. Според него, работниот ден подолг од осум часа не мора да значи експлоатација, туку може да овозможи поголема флексибилност и за компаниите и за работниците.

Што предвидува предлогот за промена на работното време?

Суштината на спорот е во можноста наместо дневно да се воведе неделно ограничување на работното време.

Според актуелниот германски закон, редовното работно време изнесува осум часа дневно, но може да се продолжи до најмногу десет часа, под услов во период од шест месеци, односно 24 недели, просекот повторно да изнесува осум часа дневно.

Законот дозволува шест работни дена во неделата, од понеделник до сабота, што значи дека максималното неделно работно време изнесува 48 часа. Меѓу два работни дена мора да има најмалку 11 часа одмор.

Предлогот подготвен од Министерството за труд во јуни го задржува осумчасовниот работен ден како основно правило. Сепак, би се овозможило неделно ограничување на работното време доколку за тоа се постигне договор меѓу социјалните партнери преку колективен договор.

Дополнително, би морале да се воведат посебни механизми за заштита на здравјето на работниците. Просечното неделно работно време од 48 часа би требало да се почитува во период од 12 месеци.

Се предлага и задолжително електронско евидентирање на работното време

Предлогот предвидува и задолжително електронско евидентирање на работното време.

Компаниите со помалку од 250 вработени би имале две години за приспособување на новите правила, додека компаниите со помалку од 50 вработени би добиле пет години.

Работодавачите кои имаат најмногу десет вработени би биле трајно ослободени од обврската за електронско евидентирање.

Во јавноста често се споменува можноста работниот ден да трае и до 13 часа. Оваа бројка произлегува од задолжителниот одмор од 11 часа во рамките на 24-часовниот ден. Сепак, треба да се земат предвид и законски пропишаните паузи, меѓу кои и паузата од 45 минути за работа подолга од девет часа.

Работодавачите незадоволни од предложените промени

Предлогот на Министерството наиде на критики од работодавачите.

Претседателот на Сојузното здружение на германски работодавачи (BDA), Рајнер Дулгер, оцени дека предлогот покажува недоверба кон работодавачите и нивните вработени.

Оливер Цандер, директор на здружението на металната индустрија „Gesamtmetall“, смета дека не станува збор за вистинска реформа, туку за збир на максималистички барања.

Една од главните забелешки е дека колективните договори во Германија опфаќаат само околу половина од вработените. Тоа значи дека голем дел од работниците не би имале директна корист од предложените промени.

И синдикатите се против продолжување на работниот ден

Од друга страна, синдикатите се против измените на постојниот закон.

Претседателката на Сојузот на германски синдикати (DGB), Јасмин Фахими, тврди дека работодавачите не се заинтересирани за подобро усогласување на приватниот и професионалниот живот на вработените, туку за поголема контрола врз нивното работно време.

Според анкета на DGB, 98 отсто од вработените ги прифаќаат предложените промени, но не сакаат да работат по 19 часот.

Силке Цимер од раководството на синдикатот „Verdi“ смета дека постојниот закон е еден од најважните механизми за заштита на работниците и дека не треба да се менува.

Против продолжувањето на работниот ден се наведуваат и здравствени и безбедносни аргументи.

Според истражувањата, ризикот од несреќа на работното место или при враќање дома по 12 часа работа е двојно поголем во споредба со ризикот по осумчасовен работен ден.

Истражување на Институтот WSI покажало дека речиси три четвртини од испитаниците стравуваат од негативните последици на работата подолга од десет часа дневно.

Здружението на лекари „Marburger Bund“, пак, предупредува на можните ризици за безбедноста на пациентите, особено во здравствениот сектор.

Фондацијата „Ханс Беклер“ предупредува и на пошироки општествени последици. Според нејзините анализи, луѓето кои работат повеќе од осум и пол часа дневно значително поретко учествуваат во политичкиот, волонтерскиот и општествениот живот.

Новиот министер за труд ќе одлучува за иднината на реформата

Одлуката сега е во рацете на новиот министер за труд, Александер Швајцер, кој сè уште не се изјаснил дали ќе го поддржи решението според кое неделното ограничување на работното време би било можно само врз основа на колективни договори.

Тој претходно посочи дека Германија само во 2023 година имала 1,3 милијарди прекувремени работни часови. Според него, потребни се флексибилни модели кои ќе одговараат на реалните потреби и начинот на живот на луѓето.

Заменик-претседателот на партијата Левица, Луиџи Пантисано, веќе го повика министерот да го зачува дневното ограничување на работното време.

Од друга страна, неговиот сопартиец од СПД, Дирк Визе, се обиде да ги смири тензиите, посочувајќи дека коалицискиот договор не предвидува укинување на законот, туку воведување неделен максимум на работни часови, со задолжително дигитално евидентирање за да се спречи неплатената прекувремена работа.

Засега нема знаци дека договорот е на повидок. Демохристијаните и социјалдемократите и понатаму имаат различни ставови за неделното ограничување и задолжителното евидентирање на работното време.

Бидејќи приоритет на новиот министер е реформата на пензискиот систем, аналитичарите не очекуваат дека во скоро време ќе се отвори посериозна политичка битка за работното време.

Така, осумчасовниот работен ден, кој во Германија постои веќе 108 години, засега останува на сила. Не затоа што политичките партии целосно се согласуваат со неговото задржување, туку затоа што сè уште не можат да се договорат како да го променат.

Извор: EUpravo zato