Како функционира системот на боледување во Германија? Мерц сака да го намали отсуството од работа, еве што се крие зад тој потег

Германскиот канцелар Фридрих Мерц најави серија реформи, а една од првите области што планира да ги промени е системот на боледување, со цел да се намали честото отсуство од работа.

Истражување на берлинскиот Институт IGES, објавено во јануари, покажува дека германските работници во просек користат 19,5 работни денови боледување годишно, што претставува значително зголемување во однос на 13 дена во 2018 година.

Според предлозите на Мерц, од јануари следната година работниците повеќе нема да можат телефонски да добиваат потврда за боледување. Наместо тоа, ќе мора лично да посетат лекар, и тоа уште првиот ден од болеста.

Со оваа мерка владата сака да го отежни користењето боледување без реална здравствена потреба.

Мерц оцени дека големиот број отсуства негативно влијае врз германската економија, додавајќи дека „повеќе не можеме да си го дозволиме овој хендикеп предизвикан од долгите отсуства од работа“.

Овие измени се дел од поширокиот пакет реформи на здравствениот и системот на социјално осигурување, за кој се договори владејачката коалиција составена од конзервативниот сојуз на Мерц и Социјалдемократската партија.

Како функционира системот на боледување во Германија?

Германија има еден од најдарежливите системи за боледување во светот, пренесува „Дојче веле“.

Работниците имаат право на 100 проценти од платата во текот на првите шест недели од боледувањето, а трошокот го покрива работодавачот. Вообичаено, лекарска потврда се бара по третиот ден на отсуство.

По истекот на шесте недели, исплатата ја презема здравственото осигурување, кое исплаќа околу 70 проценти од бруто-платата (со одреден законски лимит), и тоа најмногу 78 недели во период од три години за истата болест.

Покрај финансиската заштита на работниците, системот има цел да обезбеди доволно време за закрепнување и да го намали ризикот од ширење заразни болести на работното место.

Во споредба со многу други држави, германскиот систем е значително поповолен.

Во Соединетите Американски Држави не постои федерален закон што гарантира платено боледување, па многу работници воопшто немаат такво право или располагаат со само неколку дена, во зависност од работодавачот.

Во Индија, пак, платеното боледување најчесто е ограничено на неколку дена годишно, додека пократките отсуства често се неплатени, а правилата значително се разликуваат во зависност од компанијата, секторот и сојузната држава.

Критики кон системот

Во самата Германија системот на боледување со години е предмет на критики од дел од политичарите и бизнис-заедницата, кои сметаат дека ги поттикнува работниците почесто да отсуствуваат од работа, што ја намалува продуктивноста и конкурентноста на економијата.

Германската економија во моментов се соочува со силна конкуренција од Кина, геополитички тензии и високи цени на енергенсите, поради што владата бара начини за поттикнување на економскиот раст.

Од друга страна, критичарите на реформите предупредуваат дека предложените мерки би можеле да доведат до стигматизација на навистина болните работници и неправедно да ја префрлат одговорноста за економските проблеми врз сè постарата работна сила.

Зошто Германија стана „болниот човек на Европа“?

Според Институтот IGES, една од главните причини за зголемениот број боледувања е подобрената евиденција.

Тоа е резултат на новиот електронски систем за пријавување боледување (eAU), кој целосно беше воведен во 2023 година.

Лекарите сега електронски ги испраќаат потврдите до здравствените осигурителни фондови, а работодавачите ги преземаат дигитално, што овозможува многу попрецизна евиденција.

Според IGES, голем број краткотрајни отсуства, кои претходно не биле регистрирани, денес влегуваат во официјалната статистика.

Дополнителен фактор е променетото однесување по пандемијата на ковид-19. Работниците денес се посвесни за ризикот од ширење инфекции, па почесто остануваат дома кога имаат настинка или грип. Иако тоа е позитивно за јавното здравје, истовремено го зголемува бројот на официјално регистрирани денови на боледување.

Кои работници најчесто користат боледување?

Менталното здравје станува сè почеста причина за отсуство од работа, додека мускулно-скелетните заболувања, особено болките во грбот, и понатаму се меѓу водечките причини за боледување.

Истражувањето на IGES, спроведено за здравственото осигурување DAK-Gesundheit, покажува дека највисока стапка на боледувања има кај здравствените работници.

Најниски стапки се забележани во секторите за обработка на податоци и информатичката технологија.

Како стои Германија во споредба со другите земји?

Според податоците на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), Германија минатата година бележела просечно 3,5 недели, односно 24,5 дена боледување по работник.

Сепак, таа не е меѓу земјите со најголем број денови на боледување. Норвешка, Шпанија и Словенија во 2025 година бележат пет недели или повеќе.

Повисоки стапки од Германија имаат и Финска (4,8 недели), Франција (4,1), Португалија (4,0) и Белгија (3,9 недели).

Од друга страна, многу земји од Источна и Јужна Европа имаат значително пониски стапки. Бугарија, Романија, Турција, Грција и Унгарија бележат околу една недела или помалку годишно, додека работниците во Полска во просек користат 1,8 недели, односно околу осум до девет дена боледување годишно.

Податоците на ОЕЦД, кои опфаќаат 32 од 38 земји членки, покажуваат дека американските работници во 2024 година во просек користеле 1,1 недела боледување.

Извор: EUpravozato / Deutsche Welle