Како пропадна југословенскиот гигант „Приморка“: Милиони исчезнаа, производството згасна, а работниците сè уште чекаат правда
Некогаш вработувала стотици луѓе, произведувала десетици илјади лебови дневно и била еден од симболите на прехранбената индустрија во Црна Гора. Денес од некогашниот гигант „Приморка“ остана приказна за неуспешна приватизација, милионски долгови, згаснато производство и работници кои со години ја чекаат правдата.
Барската „Приморка“ со децении беше еден од заштитните знаци на стопанството на градот Бар и на црногорската прехранбена индустрија.
Во средината на осумдесеттите години компанијата имала повеќе од 600 вработени, а во одреден период бројот на работници достигнувал и до 1.400.
Само нејзината пекара произведувала околу 40.000 лебови дневно.
Сепак, приказната за големиот индустриски систем завршила со приватизација, кредит од милиони евра и стечај.
Од фабрички гигант до стечај
„Приморка“ била приватизирана во 2005 година.
Само три години подоцна компанијата завршила во стечај, а производството практично згаснало.
Новите сопственици во меѓувреме добиле кредит од речиси 14,5 милиони евра, за кој државата гарантирала со четири милиони евра.
Наместо најавуваното оживување на производството и нов развој, компанијата влегла во уште поголеми проблеми.
Случајот години подоцна стигнал и до Специјалното државно обвинителство и до судот.
Според обвинението, државниот буџет бил оштетен за повеќе од 6,5 милиони евра.
Фабрика која произведувала огромни количества
Колкава била некогашната „Приморка“ најдобро покажуваат бројките.
Во периодот на најголемиот развој, компанијата имала производство на различни видови прехранбени производи, а нејзината пекара била способна да произведува десетици илјади лебови дневно.
Пред неколку децении, тогашниот генерален директор на „Приморка“, Велимир Влаховиќ, ја опишувал компанијата како голем производствен систем со стотици вработени.
Компанијата произведувала околу 10.000 тони различни видови масла за јадење, овошни сокови и сирупи, а имала и развиено производство на леб, печива, колачи и други производи на база на брашно.
Тоа било претпријатие кое имало значајно место не само во економијата на Бар, туку и во целата прехранбена индустрија на Црна Гора.
Што остана по приватизацијата?
Наместо успешна транзиција кон приватен капитал, „Приморка“ стана еден од најпознатите примери за неуспешна приватизација во Црна Гора.
Производството престанало, работниците останале без своите работни места, а прашањата за кредитите, државните гаранции и начинот на кој била спроведена приватизацијата завршиле во судски процес.
За поранешните работници, сепак, приказната не е само економска статистика.
Зад милионските суми и судските предмети стојат луѓе кои со години работеле во фабриката и кои по нејзиниот пад останале без сигурност и со нерешени прашања околу своите права.
„Приморка“ така од симбол на индустрискиот развој се претвори во симбол на едно поинакво време – времето на приватизации во кое големите фабрики требаше да добијат нов живот, а дел од нив наместо тоа завршија во стечај.
Од фабрика со стотици, па и повеќе од илјада работници, до згаснато производство и судски постапки – приказната за „Приморка“ останува едно од најпознатите сведоштва за цената на неуспешната приватизација.
Извор: Telegraf.rs

