Научниците открија траги од древна вода на работ на Сончевиот Систем: Мистеријата се крие во вселенската прашина

Анализа на само 12 микроскопски честички прашина открила докази за постоење на древен резервоар на вода, кој можеби останал изолиран милијарди години во најоддалечените делови на Сончевиот Систем.

Научниците откриле необични хемиски траги во микроскопски честички космичка прашина, кои би можеле да откријат важни детали за постоењето на вода во најраните денови на Сончевиот Систем.

Истражувањето, предводено од Линдзи Келер од вселенскиот центар „Џонсон“ на НАСА, покажало дека одредени честички прашина содржат минерали кои сведочат дека во далечното минато постоела течна вода во објекти од Кајперовиот Појас, област што се наоѓа зад орбитата на Нептун.

Научниците анализирале 12 микроскопски честички, со големина од 10 до 30 микрометри, собрани од стратосферата на Земјата со помош на авиони на НАСА кои летаат на големи височини.

Откритието е особено значајно бидејќи Кајперовиот Појас се смета за една од најдобро зачуваните области од раниот Сончев Систем, формиран пред околу 4,5 милијарди години.

Доказите се кријат во космичката прашина

Иако директното истражување на толку оддалечени делови од Сончевиот Систем е исклучително тешко, научниците пронашле начин да дојдат до материјал од таа област без да испраќаат вселенски летала на огромни растојанија.

Сончевиот Систем постојано е исполнет со космичка прашина. Според проценките, околу 5.200 метрички тони ваков материјал секоја година пристигнуваат на Земјата.

Дел од честичките поминуваат неверојатно долг пат пред да завршат во нашата атмосфера.

Тимот на Келер ги анализирал трагите од зрачењето што се наоѓаат во минералната структура на честичките. Додека патуваат низ меѓупланетарниот простор, тие се изложени на високоенергетски честички што доаѓаат од Сонцето.

Овие честички оставаат микроскопски оштетувања во кристалната структура на минералите. Колку повеќе вакви траги има во една честичка, толку подолго таа веројатно била изложена на сончевото зрачење.

Кај 12-те анализирани честички густината на овие траги била околу 100 пати поголема од очекуваната кај прашината што потекнува од астероидниот појас или од комети поврзани со Јупитер.

Тоа укажува дека нивното потекло треба да се бара многу подалеку, веројатно во Кајперовиот Појас.

Минералите откриле дека некогаш имало течна вода

Уште поважни сознанија биле добиени со анализата на хемискиот состав на честичките.

Научниците откриле дека тие содржат значително количество јаглерод, но особено внимание привлекле минералите од глина и други хидрирани минерали.

Ваквите минерали се создаваат кога водата хемиски реагира со други минерали и ја менува нивната структура.

Тоа е силен показател дека во внатрешноста на матичните тела од кои потекнуваат честичките некогаш постоела течна вода.

Иако денес Кајперовиот Појас е исклучително студена област, научниците претпоставуваат дека некои од неговите ледени објекти во минатото можеле да се загреат доволно за да се стопи мразот.

Таквото загревање можело да биде предизвикано од радиоактивното распаѓање или од топлината ослободена при судири со други вселенски тела.

Водата одамна исчезнала, но минералите во пронајдените честички зачувале дел од нејзиниот хемиски потпис.

Изотопите откриле поинакво потекло на водата

Најинтересниот дел од истражувањето се однесува на изотопите на кислородот.

Кислородот природно постои во неколку стабилни изотопски форми, меѓу кои кислород-16, кислород-17 и кислород-18. Тие се разликуваат според бројот на неутрони во атомското јадро.

Односот меѓу овие изотопи може да открие каде и под какви услови се формирал одреден материјал.

Кога научниците го анализирале составот на честичките, откриле невообичаено висока застапеност на потешките изотопи на кислородот.

Врз основа на хемиските реакции што довеле до создавање на хидрираните минерали, истражувачите успеале да го реконструираат и составот на водата што некогаш учествувала во нивното формирање.

Резултатите укажуваат дека таа вода била богата со потешки изотопи на кислородот и дека нејзиниот хемиски потпис значително се разликувал од оној на водата поврзана со јаглеродните метеорити од поблиските делови на Сончевиот Систем.

Ова ја зајакнува претпоставката дека во надворешните делови на Сончевиот Систем постоел посебен резервоар на вода, кој во голема мера останал изолиран од материјалите што се движеле поблиску до Сонцето.

Сатурн можеби одиграл клучна улога

Научниците имаат и можно објаснување за тоа како овој древен резервоар на вода успеал да остане изолиран толку долго.

Според нивните претпоставки, важна улога можел да има Сатурн.

Моделите за раниот развој на Сончевиот Систем укажуваат дека оваа планета можела да создаде област со зголемен притисок во дискот од гас и прашина што го опкружувал младото Сонце.

Таквата област би го забавила, па дури и би го запрела движењето на материјалот кон внатрешните делови на системот.

На тој начин, Сатурн, заедно со ледените џиновски планети, можеби помогнал да се зачува посебниот резервоар на вода во далечните области на Сончевиот Систем.

Досега научниците претпоставувале дека ваков резервоар постоел, но пронаоѓањето конкретни докази било исклучително тешко. Многу од метеоритите што можат да се анализираат на Земјата потекнуваат од области во кои со текот на времето дошло до мешање на материјалите и хемиски промени, поради што оригиналните траги биле изменети.

Само 12 честички, но откритие со големо значење

Иако станува збор за анализа на само 12 микроскопски честички, истражувањето отвора нови можности за проучување на потеклото и развојот на Сончевиот Систем.

Во претходно истражување од 2022 година, Келер и неговиот соработник Џорџ Флин процениле дека дури една четвртина од меѓупланетарната прашина што пристигнува во внатрешните делови на Сончевиот Систем би можела да потекнува од Кајперовиот Појас.

Тоа значи дека во прашината што постојано паѓа на Земјата можеби се наоѓаат уште многу честички што содржат зачувани информации за најраната историја на нашиот космички дом.

Истражувањето е објавено во научното списание „Science Advances“, под наслов „A Primordial Heavy Water Reservoir in the Outer Solar System“.

Извор: Telegraf.rs