Патувате за празниците? Ако авионот доцни три часа, може да добиете и до 600 евра
Со приближувањето на празниците, сè повеќе граѓани планираат патувања во странство или враќање дома. Но, зголемениот број патници, маглата, снегот и лошите временски услови често предизвикуваат доцнења и откажувања на летовите.
Она што многу патници не го знаат е дека доколку авионот пристигне на крајната дестинација со задоцнување од три часа или повеќе, во одредени случаи имаат право на паричен надомест од 250, 400 или 600 евра.
Висината на надоместот зависи од должината на летот, а не од цената на авиобилетот. Правото може да важи и за децата кои патуваат со сопствено седиште.
Колку пари можете да добиете за доцнење на летот?
Според европските правила за заштита на правата на авиопатниците, висината на надоместот зависи од растојанието што го поминува авионот.
- 250 евра – за летови до 1.500 километри.
- 400 евра – за летови од 1.500 до 3.500 километри, како и за летови во рамките на Европската Унија подолги од 1.500 километри.
- 600 евра – за летови подолги од 3.500 километри што не се во рамките на ЕУ.
Кај одредени долги летови, доколку доцнењето при пристигнување е меѓу три и четири часа, надоместот може да биде намален на 300 евра.
На пример, летовите од Виена, Минхен, Цирих, Штутгарт, Франкфурт и Дизелдорф до Белград се пократки од 1.500 километри, па за нив предвидениот надомест изнесува 250 евра по патник, доколку се исполнети законските услови.
Важно е да се знае дека доцнењето не се пресметува според моментот кога авионот ќе слета, туку според времето кога ќе се отворат вратите и патниците ќе можат да излезат.
Кога важат европските правила?
Регулативата на ЕУ 261/2004 ги уредува правата на патниците во случај на доцнење, откажување на лет или одбивање на качување во авион.
Таа се применува на летовите што поаѓаат од аеродроми во ЕУ, без оглед на авиокомпанијата, како и на летовите од земји надвор од ЕУ кон ЕУ кога ги извршува авиопревозник од ЕУ.
Одредени европски земји што не се членки на Унијата, исто така, применуваат усогласени правила.
Србија, иако не е членка на ЕУ, има преземено дел од европските правила во своето национално законодавство. Според Директоратот за цивилно воздухопловство, за летовите што поаѓаат од српските аеродроми се предвидени исти износи на надомест.
За патниците од Македонија, важно е да се има предвид дека земјата е дел од Европската заедничка воздухопловна област и има усогласено правила за заштита на авиопатниците. Сепак, применливите прописи и постапката за остварување на правата треба да се проверат според конкретниот лет.
Што ако авиокомпанијата го откаже летот?
Доколку летот биде откажан, патниците имаат право да изберат меѓу враќање на парите за билетот и алтернативен превоз до крајната дестинација.
Според европските правила, враќањето на парите треба да се изврши во рок од седум дена.
Патниците не се обврзани да прифатат ваучер наместо паричен надомест.
Дополнително, доколку авиокомпанијата ги известила за откажувањето помалку од 14 дена пред планираното поаѓање, во одредени случаи може да им следува и дополнителен паричен надомест.
Правото на таков надомест зависи од причината за откажувањето, времето на известување и понудениот алтернативен лет.
Дали следува надомест ако летот доцни поради снег или магла?
Не секое доцнење автоматски значи дека авиокомпанијата мора да исплати пари.
Доколку причината е вонредна околност што не можела да се избегне и покрај преземените разумни мерки, превозникот може да биде ослободен од обврската за паричен надомест.
Такви околности можат да бидат силна магла, снег или мраз што го прават летањето небезбедно, како и затворање на аеродром.
Сепак, авиокомпанијата мора да докаже дека навистина постоеле вонредни околности и дека тие го предизвикале доцнењето.
Самото известување дека летот доцни поради „временски услови“ не е доволно за автоматско ослободување од одговорност.
Од друга страна, вообичаените технички дефекти најчесто не се сметаат за вонредни околности. Истото важи и за одредени штрајкови на вработените во самата авиокомпанија.
И кога нема паричен надомест, патниците имаат свои права
Дури и кога доцнењето е предизвикано од вонредни околности, авиокомпанијата има обврска да обезбеди соодветна грижа за патниците.
Тоа може да вклучува храна и пијалаци, можност за два телефонски повика или електронски пораки, а доколку летот е одложен за следниот ден, и хотелско сместување со превоз до хотелот и назад.
Кај летовите до 1.500 километри, правото на ваква грижа според европските правила започнува по два часа очекувано доцнење.
Доколку авиокомпанијата не ги обезбеди потребните услуги, патниците треба да ги зачуваат сметките за разумните и неопходни трошоци.
Што треба да зачувате ако авионот доцни?
За полесно остварување на правата, експертите советуваат патниците да ја зачуваат целата документација поврзана со патувањето.
Особено се важни:
- Бординг-картата и потврдата за резервација.
- Писмените известувања од авиокомпанијата за доцнење или откажување.
- Фотографија од аеродромската табла со информации за летовите.
- Податокот за времето кога се отвориле вратите на авионот на крајната дестинација.
- Информациите што ги дале вработените за причината за доцнењето.
- Сметките за храна, хотелско сместување и превоз.
Овие докази можат да бидат корисни доколку авиокомпанијата го оспори барањето за надомест.
Колку време имате да побарате надомест?
Роковите за поднесување барање се разликуваат во зависност од земјата и прописите што се применуваат.
Според информациите наведени во српскиот извор, за летови од Србија рекламацијата до авиокомпанијата се поднесува во рок од 90 дена од летот.
Доколку авиокомпанијата не го реши барањето во рок од 60 дена, патниците можат да се обратат до Директоратот за цивилно воздухопловство.
За барања според европската регулатива, роковите зависат од националното законодавство на земјата во која се поднесува барањето.
Затоа, најдобро е патниците да реагираат што е можно побрзо и да не ја одложуваат постапката.
Што е најважно да знаете пред празничното патување?
Доцнењето на авионот не мора секогаш да значи само изгубено време и дополнителни трошоци.
Во зависност од рутата, причината за доцнењето и применливите правила, патниците можат да имаат право на надомест што достигнува и до 600 евра по лице.
Најважно е да ја зачуваат документацијата, да ја утврдат вистинската причина за доцнењето и навреме да поднесат барање до авиокомпанијата.
Со оглед на зголемениот број летови за време на празниците и можните временски неприлики, познавањето на овие права може да им заштеди значителни трошоци и непријатности на патниците.

