ЕКСПЕРИМЕНТ ВО ЊУЈОРК: Градот отвара свои „евтини продавници“ за да ги собори цените – трговците се бесни!
Како да се победи скапотијата во еден од најскапите градови во светот? Новиот градоначалник на Њујорк, социјалистот Зохран Мамдани, смета дека одговорот лежи во формирање државни продавници кои нема да работат за профит.
Мамдани најави отворање на пет градски продавници, од кои првата треба да започне со работа следната година во Источен Харлем. Но, овој план веќе наиде на два големи проблеми: жесток отпор од приватните трговци и скептицизам кај економистите, со оглед на тоа што слични „јавни експерименти“ во капиталистичка Америка досега главно завршуваа со неуспех.
„Ќе владеам како демократски социјалист“
Зохран Мамдани ја презеде функцијата градоначалник на 1 јануари 2026 година, победувајќи токму со ветувањата за радикални мерки кои ќе го направат животот во Њујорк поиздржлив за обичните граѓани.
„Избран сум како демократски социјалист и ќе владеам како демократски социјалист. Социјализмот значи борба за секој Њујорчанец“, порача Мамдани во говорот по повод првите 100 дена од неговиот мандат.
Покрај државните продавници, неговата агенда вклучува и:
- Бесплатен јавен превоз за сите граѓани.
- Ограничување на кириите во градот.
- Градски субвенции за основни прехранбени производи.
Конкуренција на корпоративните гиганти
Првата градска продавница ќе биде изградена на државно земјиште во Источен Харлем, дел од градот каде 40% од жителите примаат социјална помош. Иако во овој реон веќе работат гиганти како Aldi, Target и Costco, градоначалникот тврди дека градските продавници ќе понудат далеку пониски цени.
„Јајцата ќе бидат поевтини, лебот ќе биде поевтин. Пазарењето веќе нема да биде нерешлива равенка. Некои велат дека државата не може да се натпреварува со корпорациите. Мојот одговор е едноставен: се радувам на конкуренцијата“, изјави Мамдани.
Гнев кај трговците и сомнеж кај економистите
Планот веќе предизвика остри реакции во бизнис круговите и кај конзервативните медиуми како „Њујорк Пост“ (NYP). Трговците на мало сметаат дека ваквиот потег е нелојална конкуренција финансирана од парите на даночните обврзници.
Од друга страна, економистите предупредуваат на „економската математика“. Тие укажуваат дека одржувањето на ниски цени без тежнеење кон профит може да создаде огромни дупки во градскиот буџет, кои на крајот повторно ќе ги платат граѓаните.
Дали социјалистичкиот модел може да опстане во срцето на светскиот капитализам, останува да се види со отворањето на првиот објект следната година.
Извор: Б92
