Очajнички бараат гастарбајтери: Германија повторно зависи од странци

Проблемот со пронаоѓање квалификувани работници во Германија е на најниско ниво во последните пет години – 22,7 проценти од компаниите пријавиле недостиг од стручна работна сила, објави Институтот за економски истражувања (IFO) од Минхен.

Тоа воедно претставува пад во однос на октомври, кога овој удел изнесуваше 25,8 проценти. Недостигот од соодветни работници особено нагло се намалил во секторот транспорт и логистика, каде што процентот на погодени компании паднал од 42,7 на 30,6.

Правните и даночните советници (58,4 проценти), како и агенциите за привремено вработување (56,6 проценти), и понатаму најчесто се соочуваат со недостиг од квалификувани кадри. Во индустријата, 16,6 проценти од компаниите пријавиле недостиг од стручна работна сила, што е за половина процент помалку отколку во октомври.

Во автомобилскиот сектор и кај производителите на електрична опрема, овој удел е нешто под 10 проценти, додека во машинската индустрија изнесува околу 19 проценти. Состојбата е делумно олеснета и во трговијата, каде што околу 18 проценти од компаниите пријавуваат тешкотии при пополнување на слободните работни места со квалификувани работници.

Сепак, во градежната индустрија уделот на погодени компании останува висок – 30,4 проценти.

Истражувачот на институтот IFO, Клаус Волрабе, наведува дека „слабиот економски развој и понатаму игра улога во овој проблем“. Истовремено, како што вели тој, технолошките промени, особено вештачката интелигенција, сè повеќе го менуваат пазарот на труд.

Германија се соочува со огромен недостиг од квалификувани работници – од медицински сестри до ИТ-стручњаци. Но, бирократијата и политичките пречки го забавуваат вработувањето на странци.

Потребни се стотици илјади квалификувани работници

Германија очајнички бара квалификувана работна сила, бидејќи таканаречената „бејби-бумер“ генерација во наредните години заминува во пензија, додека истовремено се раѓаат премалку деца.

На болниците им недостигаат медицински сестри, на училиштата наставници, а ИТ-секторот очајно бара програмери. Економистите од Институтот за истражување на пазарот на труд (IAB) во Нирнберг проценуваат дека Германија мора секоја година да привлече околу 300.000 квалификувани работници само за да го одржи постојното ниво.

Без нив, Германците би морале да работат подолго, подоцна да одат во пензија – или едноставно би биле посиромашни, изјави истражувачот на IAB, Михаел Оберфихтер, за DW.

Бегалци – квалификувана работна сила

Според најновите податоци на Сојузната служба за миграции и бегалци, околу 160.000 странци со дозвола за престој се водат како квалификувана работна сила. Но, оваа служба е задолжена и за обработка на барањата за азил на милиони бегалци кои во последните години пристигнаа во Германија поради војни и конфликти, како оние во Сирија и Украина. Поради недостиг од дигитализација, германската бирократија е бавна.

Наглото зголемување на бројот на бегалци и неуспехот на владата да ги вклучи на пазарот на труд доведоа до растечко незадоволство од миграциската политика и до зајакнување на поддршката за крајно десната, антимигрантска партија Алтернатива за Германија (AfD).

Улогата на „гастарбајтерите“ во германското економско чудо

По Втората светска војна, Германија доживеа економски подем кој и денес се опишува како „економско чудо“. Во текот на педесеттите, шеесеттите и почетокот на седумдесеттите години, економијата растеше толку брзо што на младата демократија ѝ беше потребна работна сила од странство.

Германија склучи официјални договори за вработување со земји како Италија, Грција, Турција, Југославија и други, за да обезбеди постојан прилив на работници. До 1973 година, кога оваа политика постепено беше укината, околу 14 милиони луѓе дојдоа да работат во Германија. Ги нарекуваа „гастарбајтери“, бидејќи владата претпоставуваше дека по неколку години ќе се вратат дома. Сепак, многумина останаа да живеат во Германија.

Денес, и покрај повторната потреба од работници, мигрантите се соочуваат со бројни пречки на пазарот на труд.

Откако завршила факултет во Германија, Зара од Иран на почетокот не смеела да работи. „Помина речиси една година додека не добив термин да ја променам студентската виза во работна“, изјави таа за DW. Иако течно зборува германски, предава на универзитети и се занимава со истражување, по повеќе од шест години престој во земјата сè уште нема добиено трајна работна дозвола и мора да се јавува кај властите секој пат кога ќе смени работа.

„Понекогаш се прашувам дали навистина сакам да живеам тука“, вели таа, размислувајќи дали требало да замине во Канада, како некои од нејзините пријатели кои веќе добиле канадско државјанство. „И по шест и пол години, сè уште морам да поминувам низ сето ова.“

Адвокатот за миграциско право од Келн, Бјерн Мајбаум, вели дека Зара не е изолиран случај. „За жал, истото е насекаде низ Германија“, изјави тој за DW. Неговата канцеларија годишно води околу 2.000 вакви случаи, обидувајќи се да ги забрза процедурите. Меѓу клиентите има „лекари, медицински сестри, инженери, возачи на камиони“.

Главниот проблем, според него, е што имиграциските служби имаат премалку вработени, па подносителите на барања чекаат „со месеци, па дури и со години“. „Тоа е едноставно фрустрирачки. А тоа не е порака што треба да ја испраќаме во светот. Ние се натпреваруваме за работници.“

Односот кон странците како проблем

Кајалавли Рајавил ги обиколува пациентите во клиниката BDH во Валандар. Болницата е специјализирана за невробиолошка рехабилитација и им помага на пациенти да закрепнат по мозочен удар или несреќи.

Рајавил е во Германија само неколку месеци и доаѓа од Тамил Наду во Индија. „Германскиот јазик на почетокот ми беше особено тежок. Но, шефот и колегите многу ми помогнаа, нè почитуваат“, изјави таа за DW.

Таа е една од околу 40 медицински сестри од Индија и Шри Ланка кои клиниката ги вработила во последните години, главно преку агенции што ѝ наплатуваат меѓу 7.000 и 12.000 евра по успешно вработување.

Јерг Бибрак, раководител на сестринскиот персонал, вели дека за Индijците кои сакаат да работат во Германија проблем претставува односот кон странците, особено расистичките инциденти. „Сè почесто нè прашуваат за политичките случувања, вклучително и за различните партии“, изјави тој за DW, додавајќи дека станува сè потешко новите вработени од странство да се чувствуваат добредојдени.

Носталгијата, семејните проблеми и прилагодувањето на новата култура на живеење се дополнителни предизвици поради кои странските работници често не остануваат по истекот на вообичаениот двегодишен договор.

Како да се забрза процесот?

За да остане конкурентна во глобалната трка за медицински сестри од Индија, клиниката BDH сега нуди програма за стручно образование за млади Индijци кои штотуку завршиле средно училиште. Ова би го забрзало вработувањето – кое обично трае и до девет месеци – и би го избегнало комплицираното признавање на странските квалификации, дополнително отежнато од различните правила во 16 германски сојузни покраини.

Бибрак смета дека миграциските служби мора да бидат „побрзи“, а законите „поуедначени“, за Германија да стане „попривлечна“ за младите таленти.

„Сите велат дека ни се потребни квалификувани работници. Но, сè уште сме далеку од култура на добредојде во која сè функционира беспрекорно.“

Извор: b92.net