Дали Брисел финансира организации поврзани со насилните протести во Европа? Се отвора прашањето за влијанието на европските фондови

Медиумски истражувања укажуваат на мрежа од невладини организации, активистички групи и правни здруженија кои добиваат средства од европски и приватни донатори. Во фокусот се финансирањето на граѓанските организации, нивната улога во протестите и прашањето каде завршуваат доделените пари.

Уличните протести во Шпанија, Франција, Италија и Албанија продолжуваат да привлекуваат внимание, особено поради сè поголемото незадоволство на граѓаните од корупцијата, високите трошоци за живот, проблемите во образованието и станбената криза.

Организаторите на протестите, меѓу кои синдикати, студентски здруженија, земјоделци и пензионерски организации, тврдат дека нивните активности се насочени кон легитимни социјални и економски барања. Истовремено, се појавуваат обвинувања дека дел од демонстрациите ги користат радикални групи за предизвикување насилство и судири со полицијата.

Во оваа насока, одредени медиумски истражувања отвораат прашања за финансирањето на организациите кои обезбедуваат правна и логистичка поддршка за учесниците во протестите.

Истражување открива мрежа од 101 организација

Според истражување објавено од американската медиумска мрежа „Фокс њуз дигитал“, во Европа и пошироко постои транснационална мрежа од 101 организација во 13 земји, која, според наводите во истражувањето, користи локални економски проблеми за поттикнување масовно незадоволство.

Во извештајот се наведува дека помал дел од овие организации се вистински младински здруженија, додека значителен дел се поврзани со радикални политички движења.

Се споменуваат и групи кои, според истражувачите, учествуваат во координирањето на понасилните активности за време на протестите, вклучително и тактиките познати како „црн блок“.

Францускиот министер за одбрана Себастијан Лекорни претходно ги обвини одредени радикални групи за спроведување, како што го нарече, „план за побуна“.

Сепак, важно е да се направи разлика меѓу организаторите на мирните протести, радикалните активистички групи и лицата кои учествуваат во насилни инциденти.

Во фокусот се невладините организации и правната помош

Еден од примерите што се посочуваат во медиумските анализи е француската Лига за човекови права (LDH), организација која обезбедува правна поддршка и јавно реагира на полициските постапки за време на протестите.

По ескалацијата на насилството и грабежите во Франција, тамошното правосудство започна забрзани постапки против дел од приведените лица. Во исто време, организациите за човекови права ја критикуваа полициската употреба на сила и начинот на кој се спроведуваа апсењата.

Според написите на медиумите „Бриселс сигнал“ и „Ла Гасета“, Лигата за човекови права добивала финансиска поддршка од Фондацијата „Отворено општество“ на Џорџ Сорос, наменета за активности против дискриминацијата и за следење на полициските практики.

Во текстот се споменува и Адвокатскиот синдикат на Франција, кој се определува како левичарска и прогресивна организација и се занимава со правна заштита на мигрантите и учесниците во демонстрациите.

Европските фондови и милионските грантови

Посебно внимание привлекува финансирањето преку европските програми за поддршка на граѓанското општество, човековите права и владеењето на правото.

Како пример се наведува Меѓународната федерација за човекови права (FIDH), чија членка е и француската Лига за човекови права.

Според податоците наведени во изворниот текст, за периодот од 2023 до 2027 година за оваа мрежа бил одобрен финансиски пакет во вредност од 5,56 милиони евра.

Се споменува и Светската организација против тортура (OMCT), за која се наведува дека во 2024 година добила приближно 1,93 милиони швајцарски франци од Европската комисија, како и дополнителни средства од Фондацијата „Отворено општество“.

Овие финансиски средства се поврзуваат со активности за заштита на човековите права и следење на институционалните практики.

Авторот на анализата, сепак, поставува прашање дали финансирањето на организациите кои обезбедуваат правна поддршка за приведените лица може индиректно да влијае врз текот на судските постапки и односот меѓу демонстрантите и државните институции.

Се отвора прашањето за транспарентноста

Во анализата се посочува дека дел од организациите добиваат финансиска поддршка од повеќе извори, вклучително и од европски институции и приватни фондации.

Според авторот, таквиот модел на финансирање може да создаде институционална поврзаност меѓу јавните европски фондови и приватниот капитал, при што различни донатори поддржуваат исти или слични проекти.

Во тој контекст се поставува прашањето дали постои доволна транспарентност во распределбата на средствата и дали институциите имаат јасен увид во активностите што ги финансираат.

Особено чувствително е прашањето за границата меѓу легитимната поддршка на граѓанските организации, правната помош за демонстрантите и евентуалната поддршка на активности што доведуваат до насилство.

Сепак, самото добивање европски или приватни грантови не претставува доказ дека одредена организација поттикнува насилство или учествува во организирање немири.

Затоа, ваквите обвинувања бараат дополнителна проверка на финансиските извештаи, конкретните проекти и активностите на организациите што се споменуваат.

Дебатата за финансирањето на невладините организации во Европа така отвора пошироко прашање: како да се обезбеди транспарентност во трошењето на јавните средства, без да се загрози независноста на граѓанското општество и правото на мирен протест.

Извор: Новости