Нови скандали во големите компании: Зошто љубовните врски со подредени вработени и понатаму ги уриваат кариерите на директорите?
Речиси десет години по движењето #MeToo, кое отвори глобална дебата за сексуалното вознемирување, злоупотребата на моќта и односите на работното место, случаите на директори кои влегуваат во романтични врски со свои подредени и понатаму предизвикуваат сериозни потреси во големите компании.
Овие односи не се само прашање на приватниот живот на раководителите. Тие отвораат прашања за конфликтот на интереси, фаворизирањето, притисокот врз вработените и нарушувањето на довербата во работната средина.
Меѓу најновите случаи што ја привлекоа јавноста е и оној поврзан со Џенсен Хуанг, долгогодишниот директор на компанијата „Нвидиа“, чија оставка следуваше откако во јавноста се појавија информации за негови наводни вонбрачни врски. Особено внимание предизвика извештај на „Њујорк тајмс“ за неговиот однос со една од директно подредените вработени, потпретседателка на компанијата задолжена за здравствениот сектор.
Случајот повторно го отвори прашањето дали највисоките раководители навистина ги научиле лекциите за границите на моќта и одговорноста на работното место.
Правила што не важат секогаш за оние на врвот
Многу компании имаат интерни правила со кои се забрануваат или ограничуваат романтичните врски меѓу претпоставените и вработените кои директно им одговараат. Причината не е само приватната природа на таквите односи, туку и ризикот од конфликт на интереси, фаворизирање, притисок и нарушување на довербата меѓу колегите.
Сепак, постоењето на вакви правила не ги спречило сите директори да ги прекршат. Во последните години неколку високи раководители ги напуштија своите функции токму поради несоодветни односи на работното место.
Поранешниот директор на „Мекдоналдс“, Стив Истербрук, беше сменет во 2019 година откако беше утврдено дека имал врска со вработена во компанијата. Подоцна компанијата покрена судска постапка против него поради прикривање дополнителни односи со вработени и доведување во заблуда на инвеститорите. На крајот, тој мораше да врати отпремнина во вредност од 105 милиони долари.
Сличен случај се случи во 2024 година, кога Алан Шо, тогашен директор на железничката компанија „Норфолк Саутерн“, беше сменет поради врска со директорката на правниот сектор во компанијата.
Минатата година и Лоран Фрекс, директор на „Нестле“, ја напушти функцијата по интерна истрага со која беше потврдена неговата врска со подредена вработена, која претходно ја негирал.
Меѓу поновите примери е и Ешли Бјукенан, поранешен директор на компанијата „Колс“. Тој ја напушти функцијата откако беше откриено дека доделувал милионски договори на добавувач со кој бил во врска, без да го пријави тој однос.
Зошто позицијата на моќ влијае врз однесувањето?
Зошто ваквите случаи продолжуваат да се повторуваат и покрај сериозните последици за угледот и деловното работење?
Ејми Никол Бејкер, професорка на Универзитетот во Њу Хејвен, која ги истражува романтичните односи на работното место, смета дека по движењето #MeToo не се променило многу во однесувањето на директорите и начинот на кој компаниите се справуваат со ваквите ситуации.
Според неа, реакцијата на управните одбори често е пресудна. Несоодветната врска на директорот може да се протолкува како показател за лошо расудување и да отвори прашања за тоа што друго се случува во компанијата, а за што раководството молчи.
Истражувањата на кои се повикува Бејкер покажуваат дека обвинувањата за сексуално вознемирување или несоодветни односи во кои се вклучени директори можат негативно да влијаат врз цената на акциите на компанијата, барем на краток рок.
Во такви околности, управните одбори често одлучуваат да го заменат раководителот, бидејќи неговото однесување почнува да се смета за деловен ризик.
Едно од објаснувањата за повторувањето на ваквите ситуации лежи токму во позицијата на моќ. Луѓето на високи функции може да бидат посклони кон импулсивни одлуки и преземање ризици, особено ако во текот на кариерата биле наградувани за самоувереноста и поместувањето на границите.
Таквото однесување може да се пренесе и во приватните односи во работната средина.
Бејкер посочува и дека луѓето со моќ понекогаш погрешно ги толкуваат сигналите од другите, односно претпоставуваат дека некој покажува романтичен или сексуален интерес, дури и кога тоа не е случај.
Влијание има и корпоративната култура. Доколку во една организација се поттикнува неформалност и често се занемаруваат правилата, границите што треба да важат за сите вработени можат да станат нејасни, особено кога станува збор за лицата на највисоките позиции.
#MeToo ја промени свеста, но не нужно и однесувањето
Движењето #MeToo им овозможи на поголем број луѓе отворено да зборуваат за своите искуства со сексуално вознемирување и несоодветно однесување на работното место. Истовремено, се зголеми свеста за важноста на односите на моќ при проценувањето на ваквите ситуации.
Сепак, поголемата подготвеност на вработените да пријават проблем не значи автоматски дека дошло до промена во однесувањето на оние кои се на врвот на хиерархијата.
Бејкер смета дека директорите и понатаму се склони да влегуваат во ризични односи на работното место, и покрај тоа што последиците од таквите одлуки станале повидливи.
Иако компаниите денес се посвесни за репутациските и организациските ризици, самата свест за проблемот не е доволна за да се спречи неговото повторување.
Случаите на директори кои ги загубиле функциите поради приватни односи покажуваат дека највисоката позиција во компанијата не значи и имунитет од последиците.
Сепак, останува отворено прашањето дали промените во интерните правилници и поголемата транспарентност навистина ќе го променат однесувањето на раководителите или компаниите и понатаму ќе реагираат дури откако проблемот ќе прерасне во јавен скандал.
Извор: BIZLife

