Ако се усвои предлогот, Французите ќе можат да „продадат“ дел од одморот за пари – еве како би функционирало тоа

Во Франција се разгледува можноста работниците да добијат пари наместо да ја користат петтата недела од законскиот годишен одмор. Министерката за вработување, Астрид Паносјан-Буве, најави дека ќе ѝ предложи на социјалните партнери ново право – работниците самите да одлучат дали ќе ја искористат петтата недела од одморот или ќе добијат финансиска компензација од работодавачот.

Во Франција, работниците имаат законско право на 25 работни дена платен одмор годишно, односно пет недели. Но според предлогот, вработениот би можел да ја замени последната недела со паричен надомест, како дел од пошироки мерки за фискална стабилизација на економијата.

Министерката истакна дека станува збор за „ново право кое нема да ги укине постоечките права“ и додаде дека одлуката ќе биде во целост во рацете на вработените. Таа потенцираше дека „социјалните партнери имаат право да го одбијат или да преговараат“.

Покрај овој предлог, јавноста ја вознемири и идејата Велигденскиот понеделник и 8 мај (Денот на победата во Европа) повеќе да не бидат неработни денови. Премиерот Франсоа Бајру го правдаше тоа со изјавата: „Како народ, мораме повеќе да работиме“.

Потребни измени во законите

Правната експертка Клер Ле Тузе за Le Écho изјави дека ова право би морало да се внесе во Законот за работни односи, како и да се регулира преку колективни и индивидуални договори. Детално би требало да се дефинира начинот на пресметка и исплата на надоместокот за деновите од одморот.

Франција веќе има сличен механизам

Предлогот се темели врз сличен модел кој веќе постои во Франција. Во 2022 година, во услови на висока инфлација, владата овозможи вработените да ги монетизираат т.н. RTT часови – дополнителни часови или денови слободно време за оние кои работат повеќе од 35 часа неделно.

Ако постои согласност меѓу работникот и работодавачот, RTT часовите се пресметуваат со бруто-часовната стапка за прекувремена работа (25% повисока од редовната) и се исплаќаат без даноци и придонеси.

Во многу земји ова не е дозволено

Во повеќето европски земји, ваков модел не постои. Во Словенија, на пример, според Здружението на слободни синдикати (ZSSS), годишниот одмор има за цел одмор, обновување на енергијата и време со семејството, и токму поради таа функција, законот не дозволува заменување на одморот со пари.

Единствен исклучок е при престанок на работниот однос – тогаш, и само ако објективно немало можност за искористување на одморот, дозволена е парична компензација.

Извор: EUpravo zato / Kurir