12 професии кои би можеле да исчезнуваат во следната деценија – една е особено загрозена поради вештачката интелигенција

Пазарот на труд влегува во период на големи промени. Новите технологии, автоматизацијата и вештачката интелигенција постепено ја намалуваат потребата од одредени работни места, додека во други професии побарувачката значително расте.

Проекциите на американското Биро за статистика на трудот (BLS) покажуваат кои професии би можеле да забележат најголем процентуален пад на вработеноста во периодот од 2025 до 2035 година.

На врвот на листата се дактилографите и работниците задолжени за обработка на текст, кај кои се очекува бројот на вработени да се намали за дури 34,4 отсто.

Според проекциите, бројот на вработени во оваа професија би можел да се намали од околу 40.400 во 2025 година на приближно 26.500 во 2035 година.

Сепак, вештачката интелигенција не е единствената причина за промените. Автоматизацијата, дигитализацијата и воведувањето нови технологии го менуваат начинот на кој компаниите работат и постепено ја намалуваат потребата од дел од традиционалните работни позиции.

Овие професии најбрзо ги губат работните места

Според проекциите на BLS, 12-те професии со најголем очекуван процентуален пад на вработеноста меѓу 2025 и 2035 година се:

• Дактилографи и работници за обработка на текст – пад од 34,4 отсто
• Телефонски оператори – пад од 27,6 отсто
• Оператори на телефонски централи – пад од 26 отсто
• Оператори за внесување податоци – пад од 25,5 отсто
• Работници кои изработуваат калапи и јадра во леарници – пад од 23 отсто
• Моделари на метални и пластични производи – пад од 22,8 отсто
• Телемаркетинг работници – пад од 21,4 отсто
• Работници на рачно брусење и полирање – пад од 19,2 отсто
• Работници кои поставуваат кровни носачи во рудници – пад од 18,9 отсто
• Работници кои рачно сечат и обработуваат материјали – пад од 18,9 отсто
• Работници во поврзување и завршна обработка во печатарството – пад од 17,5 отсто
• Службеници за нарачки – пад од 17,5 отсто

Особено е интересно што на листата се наоѓаат професии кои некогаш биле речиси незаменлив дел од секојдневното работење во канцелариите – од дактилографи и телефонски оператори до службеници за внесување податоци.

ВИ не е единствениот виновник

Иако денес речиси секоја промена на пазарот на труд се поврзува со вештачката интелигенција, причините за намалувањето на бројот на одредени работни места се многу пошироки.

Кај дактилографите и работниците кои се занимаваат со обработка на текст, дел од задачите ги преземаат самите вработени, додека традиционалното пишување сè повеќе се заменува со автоматизирани процеси и технологии базирани на машинско учење.

Кај телефонските оператори и операторите во телефонските централи, значајна улога имаат автоматизираните системи, дигиталната комуникација и фактот што компаниите сè помалку зависат од традиционалните телефонски услуги.

Промени се очекуваат и во телемаркетингот. Компаниите сè повеќе се свртуваат кон дигиталниот маркетинг, додека регулативите и листите на граѓани кои не сакаат да примаат телемаркетинг повици дополнително го ограничуваат овој вид продажба.

За телемаркетинг работниците BLS предвидува пад на вработеноста од 21,4 отсто до 2035 година.

3Д-печатењето ја менува и производната индустрија

Технологијата не ги менува само канцелариските професии.

Значителен пад на вработеноста се очекува и кај работниците кои изработуваат калапи и јадра во леарниците, како и кај моделарите на метални и пластични производи.

Една од причините е сè поголемата употреба на современи производни технологии, меѓу кои и 3Д-печатењето, кое може да ја намали потребата од одредени традиционални методи на производство.

Промените се забележуваат и во печатарската индустрија. Дигитализацијата и преминот од печатени кон електронски содржини ја намалуваат потребата од дел од традиционалните работни позиции.

Сепак, не исчезнуваат само работни места – други професии брзо растат

Проекциите не покажуваат дека пазарот на труд едноставно ќе се намалува.

Напротив, вкупната вработеност во САД според BLS би требало да порасне за 3,5 отсто меѓу 2025 и 2035 година.

Тоа значи дека не се очекува исчезнување на работата како таква, туку големо прераспределување на побарувачката – некои професии ќе се намалуваат, додека други ќе имаат сè поголема потреба од работници.

Меѓу професиите со најголем очекуван процентуален раст се:

• Медицински сестри со напредна практика – раст од 41 отсто
• Инсталатери на соларни фотоволтаични системи – 36,5 отсто
• Научници за податоци (Data Scientists) – 34,6 отсто
• Техничари за одржување на ветерни турбини – 29,5 отсто
• Менаџери на здравствени и медицински услуги – 24,2 отсто
• Асистенти на физиотерапевти – 23 отсто

Особено внимание привлекува професијата стручњак за податоци (Data Scientist). BLS предвидува раст на вработеноста од 34,6 отсто, додека медијалната годишна заработка за оваа професија во 2025 година изнесувала 120.230 долари.

Здравството ќе биде еден од најголемите извори на нови работни места

Еден од главните двигатели на создавањето нови работни места ќе биде стареењето на населението и зголемената потреба за здравствени и социјални услуги.

Поради тоа, се очекува силна побарувачка за медицински работници, но и за професионалци кои управуваат со здравствените системи и обезбедуваат поддршка за пациентите.

Со други зборови, додека технологијата презема дел од рутинските канцелариски и производни задачи, демографските промени создаваат потреба за нови работни места.

Што значи ова за работниците?

Најважната порака од овие проекции е дека одредена професија најверојатно нема едноставно да „исчезне преку ноќ“.

Многу работни места ќе се менуваат постепено, а дел од вработените ќе преминат кон други професии или ќе преземат нови задачи.

Во такви услови, сè поголема вредност ќе имаат вештините кои потешко се автоматизираат – решавањето проблеми, прилагодувањето на нови ситуации, комуникацијата, работата со луѓе, стручното знаење и способноста за користење нови технологии.

Податоците на BLS покажуваат дека меѓу важните вештини за професиите кои растат се издвојуваат прилагодливоста, работата со луѓе и решавањето проблеми. Кај дел од технолошките професии, пак, особено значајни се математиката и работата со компјутери.

Затоа, пазарот на труд до 2035 година најверојатно нема да се сведе само на прашањето кои работни места ќе исчезнат, туку и на тоа кои работници ќе успеат навреме да се прилагодат на новите технологии.

За луѓето кои денес работат во професии со тенденција на намалување, преквалификацијата и дополнителната обука би можеле да станат клучен дел од кариерата.

А за оние кои допрва го избираат своето занимање, овие проекции се сигнал дека треба да размислат за области во кои во иднина се очекува зголемена побарувачка за работници.

Извор: Bizportal.rs