Чистат места на кои се случиле злосторства и заработуваат илјадници евра годишно: Професија од која многумина се плашат, а е барана во странство

Станува збор за специјализирани работници кои ги отстрануваат биолошките траги и ги дезинфицираат просториите по убиства, несреќи и други трауматични настани. За оваа работа се потребни посебна обука, психичка стабилност и подготвеност за работа во исклучително тешки услови.

Постојат професии што повеќето луѓе никогаш не би ги прифатиле, дури и кога би им била понудена добра плата. Една од нив е чистењето на местата на кои се случиле злосторства, односно специјализираното отстранување биолошки траги по убиства, самоубиства, несреќи и други трауматични настани.

Работниците кои ја извршуваат оваа работа доаѓаат на терен откако полицијата ќе ја заврши истрагата и имаат задача просторијата повторно да ја направат безбедна за користење.

За оваа професија се потребни посебна обука, голема психичка издржливост и подготвеност за работа во исклучително тешки услови. Во одредени земји, годишната заработка може да достигне и неколку десетици илјади евра.

Иако звучи како професија од криминалистичките серии, станува збор за реална дејност за која постојат специјализирани компании и огласи за вработување.

Што всушност работат лицата задолжени за чистење на местата на злосторства?

Нивната работа започнува дури откако полицијата и форензичките експерти ќе го завршат својот дел од работата и просторот ќе биде предаден за санација.

Овие работници не истражуваат злосторства, не собираат докази и не учествуваат во полициски истраги. Нивната одговорност е да ја отстранат биолошката контаминација и другите потенцијално опасни материи, да го дезинфицираат просторот и да обезбедат услови за негово повторно безбедно користење.

Во зависност од ситуацијата, тие се ангажираат по:

• Убиства и други насилни настани.
• Самоубиства.
• Несреќи со смртни последици.
• Природна смрт кога просторот подолго време бил затворен.
• Пронаоѓање тела по подолг временски период.
• Други настани за кои е потребна специјализирана дезинфекција.

Освен чистењето, нивната работа може да опфати и отстранување непријатни мириси, отстранување контаминирани предмети и соодветно отстранување на посебниот отпад.

Колку заработуваат лицата кои чистат места на злосторства?

Заработката зависи од државата, работното искуство, работодавачот и видот на ангажманот. Сепак, достапните процени покажуваат дека оваа професија може да обезбеди солидни примања.

Во Германија, според податоците на порталот StepStone за професијата „Tatortreiniger“, просечната годишна бруто-заработка изнесува околу 35.700 евра, односно приближно 2.975 евра месечно.

Опсегот на прикажаните годишни примања се движи од околу 28.600 до 43.500 евра бруто.

И во Соединетите Американски Држави оваа професија нуди одредена финансиска перспектива. Според процената на порталот Salary.com од октомври 2026 година, просечната годишна заработка на работниците кои чистат места на злосторства изнесува околу 29.600 евра, односно приближно 2.460 евра месечно. Проценетата часовна заработка е околу 14 евра.

Важно е да се нагласи дека станува збор за бруто-износи и дека заработката се разликува од компанија до компанија. Исто така, германските и американските процени не се директно споредливи поради разликите на пазарите на труд, даноците и начинот на пресметување на платите.

Каде се бараат работници за оваа необична професија?

Најголеми можности за пронаоѓање ваква работа постојат на пазарите каде што функционираат специјализирани компании за санација на простории по трауматични настани.

Германија е едно од интересните пазари за заинтересираните работници. Таму постојат компании кои се занимаваат со професионално чистење на местата на злосторства, дезинфекција и отстранување биолошка контаминација.

Еден од примерите е компанијата AKUT SOS CLEAN, која објавува огласи за работници за чистење места на злосторства и наведува дека е подготвена да обучува и кандидати кои претходно немале искуство во оваа индустрија.

Во огласите за работа може да се сретнат и следниве називи:

• Tatortreiniger – работник за чистење места на злосторства.
• Tatortreinigung – специјализирано чистење места на злосторства.
• Biohazard Cleanup Technician – техничар за отстранување биолошка контаминација.
• Trauma Scene Cleaner – работник за санација на простории по трауматични настани.

Во Соединетите Американски Држави, исто така, постојат специјализирани компании кои се занимаваат со чистење по злосторства, несреќи и други трауматични ситуации. Некои од нив имаат посебни страници преку кои заинтересираните кандидати можат да аплицираат за работа.

Во Србија, ова е значително потесна и помалку видлива област. Работните позиции што опфаќаат специјализирана дезинфекција, деконтаминација и санација на простории може да се бараат и во рамките на компаниите за професионално чистење и санација. Сепак, не треба да се претпоставува дека постојат голем број огласи конкретно за работници кои чистат места на злосторства.

Какво е работното време?

Ова не е професија во која вработените секогаш можат да сметаат на класично работно време од осум до 16 часот.

Во зависност од компанијата, работниците можат да бидат ангажирани со полно работно време, во смени или по повик. Причината е едноставна – ваквите интервенции не можат секогаш да се планираат однапред.

Понекогаш е потребно да се излезе на терен навечер, во текот на ноќта, за време на викенди или празници. Одредени компании организираат дежурства за да имаат достапен тим во случај на итна интервенција.

Покрај самото чистење, работниците мора да сметаат и на патувања до локациите каде што е потребна нивната интервенција.

Во еден германски оглас за оваа професија се наведуваат полно работно време, постојан работен однос, службено возило и подготвеност за патување. Точниот распоред зависи од работодавачот и договорот за работа.

Кој може да ја работи оваа професија?

Можеби најголемото изненадување е тоа што за одредени работни позиции не е неопходно претходно искуство во оваа специфична област.

Компаниите можат да организираат интерна обука за кандидати кои доаѓаат од други професии. Сепак, постојат услови без кои е тешко да се замисли работата на ваквите интервенции.

Најчесто се бараат:

• Исклучителна психичка стабилност.
• Одговорност и прецизност.
• Подготвеност за работа во тешки и непријатни услови.
• Познавање на правилата за безбедност и дезинфекција.
• Способност за тимска работа.
• Возачка дозвола, најчесто Б-категорија.
• Подготвеност за патувања и променливо работно време.

Особено важна е психолошката подготвеност. Работниците можат да се соочат со сцени кои се емоционално исклучително тешки, поради што способноста да се задржи професионалната дистанца има големо значење.

Дали е потребна посебна обука?

Да. Дури и кога компанијата прима кандидати без претходно искуство, тоа не значи дека тие можат веднаш самостојно да ја извршуваат работата.

Обуката опфаќа правила за безбедност, користење заштитна опрема, препознавање биолошки ризици, дезинфекција, постапување со контаминирани материјали и соодветно отстранување на отпадот.

Работниците мора да ги познаваат и процедурите за заштита од потенцијално опасни микроорганизми и други здравствени ризици.

Поради тоа, оваа професија не треба да се поистоветува со обичното професионално чистење. Станува збор за специјализирана услуга која бара соодветна опрема, обучени вработени и почитување на пропишаните правила.

Професија која не е за секого, но има свој пазар

Чистењето на местата на злосторства спаѓа меѓу најневообичаените професии бидејќи бара комбинација од физичка подготвеност, стручно знаење и голема психичка издржливост.

Заработката може да биде привлечна, особено на странските пазари, но не станува збор за лесен начин за заработување пари. Работното време може да биде непредвидливо, а секојдневните задачи исклучително тешки.

За оние кои можат да се справат со ваквите услови, ова е професија во која постои простор за специјализација и напредување.

Сепак, пред да одлучат да се обидат во оваа работа, заинтересираните треба добро да размислат дали можат да го поднесат психичкиот и физичкиот товар што го носи ова занимање.

Извор: Bizportal.rs