Најбогатите повеќе не купуваат само луксуз: Сега инвестираат во години живот

Безос, Алтман, Закерберг, Тил и други милијардери вложуваат милијарди во биотехнологија со една амбициозна цел – да го забават стареењето и да го продолжат периодот во кој човекот останува здрав.

За луѓето кои имаат повеќе пари отколку што реално можат да потрошат во еден живот, купувањето луксузни автомобили, јахти или недвижности одамна не е единствениот начин на кој го трошат своето богатство.

Дел од најбогатите луѓе во светот сега инвестираат во нешто што не може да се купи на класичен начин – времето.

Еден од најпознатите примери е основачот на Амазон, Џеф Безос. Тој никогаш официјално не потврдил дека вложил средства во биотехнолошкиот стартап Altos Labs, но откако MIT Technology Review објави дека Безос е негов главен инвеститор, во инвестицискиот свет речиси и да нема сомнеж дека милијардерот стои зад проектот.

Altos Labs започна со рекордно финансирање од околу три милијарди долари, а подоцна собра уште милијарди. Денес меѓу инвеститорите е и технолошкиот милијардер Јури Милнер.

Научниот тим го предводи нобеловецот Шинја Јаманака, кој во 2012 година ја доби Нобеловата награда за откритието дека зрелите клетки може повторно да се програмираат во матични клетки.

Токму тоа е во срцето на истражувањето – дали старите клетки може да се „подмладат“ и на тој начин да се продолжи не само животот, туку и бројот на години поминати во добро здравје.

Милијарди долари за подолг и поздрав живот

Инвестициите во долговечноста се само мал дел од огромното богатство со кое располагаат светските милијардери.

Според податоците наведени во текстот, глобалните милијардери во 2026 година располагаат со околу 20,1 билиони долари, додека во истражувањата поврзани со долговечноста во 2024 година биле вложени 8,49 милијарди долари.

Иако тоа е мал дел од нивното богатство, трендот покажува дека интересот за биотехнологијата и продолжувањето на здравиот живот брзо расте.

Покрај Altos Labs, во оваа област се активни и Retro Biosciences и NewLimit.

Сем Алтман, директорот на OpenAI, лично вложил 180 милиони долари во Retro Biosciences. Компанијата работи на клеточно репрограмирање, а нејзиното прво клиничко истражување е насочено кон Алцхајмеровата болест.

Од друга страна, NewLimit, компанија во која вложува коосновачот на Coinbase, Брајан Армстронг, истражува епигенетско репрограмирање – процес со кој се бара начин клетките подобро да ги одржуваат своите функции и со стареењето.

Компанијата неодамна обезбеди дополнителни инвестиции, а во финансирањето се вклучи и фармацевтскиот гигант Eli Lilly.

Тоа покажува дека долговечноста постепено престанува да биде само тема за технолошките милијардери и станува интересна и за големите фармацевтски компании.

Закерберг сака ВИ да ја „разбере“ биологијата

Во друга група се Марк Закерберг и неговата сопруга Присила Чен.

Нивниот пристап е поинаков – тие сакаат да ја спојат биологијата со ВИ и да изградат инфраструктура која ќе овозможи компјутерите да предвидуваат како клетките ќе реагираат на одредени лекови и терапии.

Во април 2026 година тие најавија инвестиција од 500 милиони долари во развој на бази на податоци неопходни за создавање предиктивни модели на ВИ, во рамките на проектот Virtual Biology Initiative.

Идејата е дел од биолошките експерименти во иднина да можат да се симулираат со помош на компјутери, наместо секогаш да се изведуваат врз живи клетки.

Закерберг и Чен планираат преку Chan Zuckerberg Initiative и Biohub да инвестираат најмалку 10 милијарди долари во основни научни истражувања во следните десет години.

Но, и покрај огромните вложувања, патот од лабораториското откритие до терапија што навистина може да се користи кај луѓе е долг и неизвесен.

Од големи очекувања до разочарување

Тоа добро го покажува примерот на Calico, компанија поврзана со Alphabet и основана со поддршка од коосновачот на Google, Лери Пејџ.

Calico со години истражува како ВИ и биологијата можат да помогнат во борбата против болестите поврзани со стареењето.

Компанијата десет години соработуваше со фармацевтскиот гигант AbbVie, вложувајќи милијарди долари во истражувања на болести како ALS. Сепак, не успеаја да создадат комерцијален лек, па партнерството беше прекинато кон крајот на 2025 година.

Alphabet сепак продолжи да го поддржува Calico.

Компанијата сега соработува со кинеската биотехнолошка компанија Mabwell Bioscience на истражување на антитело кое го таргетира протеинот IL-11.

Истражувањата врз глувци покажале дека блокирањето на овој протеин може да го продолжи нивниот живот за дури 25 проценти. Но, научниците предупредуваат дека патот од успешен експеримент врз животни до ефикасна терапија кај луѓето е исклучително долг.

Тил и истражувањето на „старите“ клетки

Меѓу пионерите во финансирањето на истражувањата за долговечност е и милијардерот Питер Тил, коосновач на PayPal и претседател на одборот на Palantir.

Тил вложувал во Unity Biotechnology, компанија која развива таканаречени сенолитички терапии.

Целта е да се отстранат старите и нефункционални клетки кои повеќе не се потребни, но продолжуваат да испуштаат воспалителни сигнали и можат да придонесат за стареење на ткивата.

Во компанијата вложил и Џеф Безос, но досегашните резултати во развојот на терапија за остеоартритис не ги оправдале големите очекувања.

И коосновачот на Oracle, Лери Елисон, со години ги финансирал истражувањата поврзани со стареењето. Неговата фондација Ellison Medical Foundation, која работела до 2013 година, на научници им доделила повеќе од 400 милиони долари за биомедицински истражувања.

Кога причината е лична

За коосновачот на Google, Сергеј Брин, инвестициите во истражувањето на долговечноста имаат и лична димензија.

Брин носи генетска мутација поврзана со зголемен ризик од Паркинсонова болест. Поради тоа, значителен дел од неговото богатство го насочил кон истражувања на оваа болест.

Прво донирал 20 милиони долари на фондацијата на Мајкл Џ. Фокс, а досега неговите донации за истражување на Паркинсоновата болест надминале две милијарди долари.

Со тоа стана еден од најголемите приватни донатори во светот насочени кон една конкретна болест.

Илон Маск, пак, нема ист пристап кон долговечноста. Неговиот Neuralink се фокусира на нешто што самиот пристап го претставува како „нов начин на постоење“ – развој на мозочен интерфејс кој би можел да им помогне на луѓе со сериозни здравствени ограничувања да ги прошират своите способности.

Трката веќе започна

Заедничко за голем дел од овие милијардери е тоа што тие се луѓе кои во изминатите две децении го променија светот преку интернетот, софтверот и дигиталните технологии.

Сега нивното внимание се префрла кон следната голема граница – биологијата.

Со развојот на ВИ, генетиката, клеточното репрограмирање и превентивната медицина, долговечноста станува едно од најинтересните полиња за инвестирање.

Целта, барем засега, не е нужно човекот да живее бесконечно.

Многу поважно прашање е дали може подолго да остане здрав, функционален и независен.

А милијардерите се подготвени да потрошат милијарди за да го дознаат одговорот.

Извор: b92.net