Помалку вработени, поголем учинок: Како се менува пазарот на канцелариски работни места

Додека економската активност во одделни сектори на американската економија расте, бројот на вработени во нив се намалува. Вештачката интелигенција можеби е дел од објаснувањето, но експертите предупредуваат дека врз пазарот на трудот влијаат и други фактори.

Компаниите можат да остваруваат поголем деловен учинок без пропорционално зголемување на бројот на вработени. Овој тренд сè повеќе доаѓа до израз во секторите во кои преовладуваат канцелариски работни места, како што се финансиите, осигурувањето, информатичката технологија и деловните услуги.

Податоците за американскиот пазар на труд покажуваат колку се променил односот меѓу вработеноста и економскиот раст. Од крајот на 2022 година, бројот на вработени во овие сектори е намален за приближно два отсто, додека нивното реално економско производство пораснало за 16 отсто, покажува анализата на Гад Леванон, главен економист во Burning Glass Institute, која ја пренесува Business Insider.

Овој јаз укажува дека поголемиот економски учинок повеќе не мора да биде проследен и со отворање нови работни места. За вработените и за оние што бараат работа тоа значи дека економскиот раст сам по себе не е гаранција за полесно вработување.

Компаниите постигнуваат повеќе со помалку вработени

Едно од можните објаснувања е промената во начинот на кој компаниите ја организираат работата. Активностите што порано ги извршувале консултанти, надворешни соработници, вработени во кол-центри и административни служби сè почесто се потпираат на софтверски решенија, cloud-инфраструктура и услуги од технолошки компании.

Леванон за Business Insider наведува дека ваквиот модел овозможува поголем учинок по вработен, без потреба бројот на работници да се зголемува со исто темпо како и обемот на работењето.

Со други зборови, компаниите можат да ја задоволат постојната побарувачка со помалку вработени отколку порано. Тоа не мора нужно да значи дека обемот на работењето се намалува, туку дека се менува начинот на кој се извршува работата.

Истовремено, пазарот на трудот во овие сектори покажува знаци на забавено вработување, со релативно мал број нови ангажмани и без масовни отпуштања. Таквата состојба ја отежнува промената на работното место, но и влезот на нови кандидати на пазарот на трудот.

Дали вештачката интелигенција ги менува правилата за вработување?

Вештачката интелигенција сè повеќе е дел од расправата за иднината на канцелариските работни места. Според анализата на Леванон, административните задачи и работните места на почетничко ниво се меѓу оние што алатките со вештачка интелигенција можат да ги преземат или да ги забрзаат. Затоа постои можност компаниите дел од потребата за нови вработени да ја задоволат со автоматизација, наместо со ангажирање дополнителни луѓе.

Данте ДеАнтонио, виш директор во Moody’s Analytics, претходно за Business Insider изјави дека врз слабото вработување во овие сектори влијаат неизвесноста поврзана со економската политика и развојот на вештачката интелигенција.

Работодавците, особено во големите технолошки компании, истовремено го намалија интензитетот на вработување по силниот бран нови ангажмани во периодот на пандемијата.

ДеАнтонио предупредува дека меѓу првите би можеле да бидат погодени помладите работници и дипломците со малку искуство, особено на работните места за кои компаниите проценуваат дека автоматизацијата може да замени дел од работата.

Сепак, засега не може со сигурност да се заклучи дека вештачката интелигенција е главната причина за намалувањето на бројот на вработени. Значајна улога имаат и промените во економијата, претходното прекумерно вработување и долгорочниот раст на продуктивноста.

Поголема продуктивност не значи автоматски и повеќе работни места

Прашање е и колку компаниите навистина стануваат попродуктивни благодарение на вештачката интелигенција.

Ерик Кучер, виш партнер и претседател на McKinsey North America, посочи дека поединците можат да станат поефикасни со користење алатки со вештачка интелигенција, но дека тој напредок не мора нужно да се претвори во поголем учинок на целата организација.

Податоците на американското Биро за статистика на трудот покажуваат дека продуктивноста на трудот расте, но не со темпо што би укажало на драматичен пресврт. Економистот Кори Стејл од Indeed Hiring Lab истакнува и дека продуктивноста растела уште пред генеративната вештачка интелигенција и алатките како ChatGPT да станат широко застапени.

Тоа укажува дека вештачката интелигенција може да биде дел од поширока промена, но не и нејзино единствено објаснување.

Што значи ова за луѓето што бараат работа?

Забавеното вработување особено им ја отежнува ситуацијата на кандидатите што штотуку влегуваат на пазарот на трудот или се обидуваат да стекнат прво релевантно искуство. Кога компаниите имаат помалку отворени работни места, конкуренцијата меѓу кандидатите станува поизразена, дури и ако работењето на тие компании продолжува да расте.

Сепак, Кори Стејл предупредува дека сегашните показатели не треба да се сметаат за конечна слика на иднината на пазарот на трудот. Кариерата, како што истакнува, се гради во текот на повеќе децении, а не само во првите две или три години од работењето. Затоа е важно да се следат промените и да се приспособуваме на новите околности, но долгорочните заклучоци да не се носат само врз основа на сегашниот тренд.

За вработените тоа значи дека приспособувањето кон новите алатки и развојот на вештините ќе останат важни, а компаниите ќе треба да најдат рамнотежа меѓу автоматизацијата, деловната ефикасност и развојот на вработените.

Американските податоци не можат директно да се пресликаат на Балканот, но отвораат прашање што е релевантно и за домашниот пазар на трудот: дали технолошкиот напредок првенствено ќе им овозможи на компаниите да растат со повеќе вработени или да го зголемуваат учинокот без отворање нови работни места?

Извор: BIZLife