МакедонијаСветот на работникот

Работниот однос не започнува само со потпис: Работодавачот мора да го пријави работникот пред да почне со работа

Склучувањето на договорот за вработување е основа за засновање на работниот однос, но работникот не смее да започне со работа пред да биде пријавен во задолжително социјално осигурување. Законот предвидува конкретни обврски за работодавачот, како и права за работникот во случај на неправилности.

Засновањето на работниот однос не подразбира само договор меѓу работникот и работодавачот. Законот за работните односи предвидува конкретни правила и обврски кои мора да се исполнат пред работникот да започне со извршување на работните задачи.

Според член 13 од Законот за работните односи, со потпишувањето на договорот за вработување се заснова работен однос меѓу работникот и работодавачот. Правата, обврските и одговорностите поврзани со работата, како и вклучувањето во задолжителното социјално осигурување, започнуваат да се остваруваат од денот на стапувањето на работникот на работа, договорен во договорот за вработување.

Работникот мора да биде пријавен пред да започне со работа

Работодавачот има обврска да го пријави работникот во задолжителното социјално осигурување пред тој да стапи на работа. Пријавата се однесува на пензиското и инвалидското осигурување, здравственото осигурување и осигурувањето во случај на невработеност.

Пријавувањето се врши во Агенцијата за вработување, по електронски пат или непосредно во Агенцијата, согласно со законските правила.

Работникот, исто така, треба да добие заверена фотокопија од пријавата или извод од компјутерскиот запис од информацискиот систем на Агенцијата за вработување. Законот предвидува ова да му биде врачено во рок од три дена од денот на стапувањето на работа.

Ова значи дека работодавачот не може да дозволи работникот да започне со работа, а пријавувањето во задолжителното социјално осигурување да го остави за подоцна.

Што ако во договорот не е определен датумот на почеток на работа?

Законот предвидува и ситуација во која во договорот за вработување не е определен датумот на стапување на работа.

Во таков случај, за датум на стапување на работа се смета наредниот ден од денот на потпишувањето на договорот, а работникот треба да биде пријавен во Агенцијата за вработување на денот на потпишувањето на договорот.

Работникот не може да стапи на работа пред да биде склучен договорот за вработување и пред работодавачот да го пријави во задолжителното социјално осигурување.

Ако работникот не започне со работа поради оправдана причина

Законот предвидува дека правата, обврските и одговорностите од работниот однос започнуваат да се остваруваат од денот на стапувањето на работа, дури и ако работникот на тој ден не започне со работа поради оправдани причини.

Како оправдани причини се сметаат случаите на отсуство утврдени со закон, колективен договор или договор за вработување.

Од друга страна, ако работникот неоправдано не стапи на работа на првиот ден определен за почеток на работата, согласно со законската одредба, ќе се смета дека не засновал работен однос.

Што ако работодавачот не го одјави работникот?

Член 13 предвидува и обврска за работодавачот по престанокот на работниот однос.

Ако работодавачот не го одјави работникот од задолжителното социјално осигурување во рок од осум дена од престанокот на работниот однос, работникот може да побара одјава врз основа на претходно доставен записник од инспекторот на трудот до Агенцијата за вработување.

Законот, исто така, предвидува Агенцијата за вработување, Фондот на пензиското и инвалидското осигурување и Фондот за здравствено осигурување да ја водат и трајно да ја чуваат евиденцијата за пријавите и одјавите во социјалното осигурување, како и да разменуваат податоци поврзани со осигурувањето.

Работникот има право, на свое барање, да добие податоци за состојбата и промените во врска со неговото социјално осигурување.

Правилното засновање на работниот однос не е само формалност. Пријавувањето во задолжителното социјално осигурување пред почетокот на работата е законска обврска на работодавачот и важен чекор во заштитата на правата на работникот.