Што нè учи Теоријата на четирите горилници за рамнотежата меѓу работата и приватниот живот?

Постои една теорија што многумина веднаш ќе ја препознаат, дури и ако никогаш не слушнале за нејзиното име. Таа се нарекува Теорија на четирите горилници (The Four Burners Theory).

Идејата е едноставна. Замислете дека вашиот живот е шпорет со четири горилници. Едниот го претставува семејството, вториот пријателите, третиот здравјето, а четвртиот работата.

Според оваа теорија, за да постигнете вистински успех во една област од животот, речиси неизбежно е да го намалите „пламенот“ на еден или повеќе од останатите горилници.

Тоа е малку непријатна метафора, нели? Затоа што, ако сме искрени, повеќето од нас имале периоди кога „горилникот“ на работата бил вклучен до максимум, додека некој друг едвај тлеел.

Рамнотежа меѓу работата и приватниот живот – мит или реалност?

Оваа теорија нè соочува со една непријатна вистина – совршена рамнотежа меѓу работата и приватниот живот всушност не постои.

Постојат периоди кога работата едноставно ќе бара повеќе од вас. Сложен проект. Итна ситуација. Реорганизација. Крајни рокови што воопшто не ги интересира дека сте планирале тренинг, семејна вечера или време за себе.

Да се преправаме дека во секој момент можеме да ги одржуваме сите четири горилници подеднакво „вклучени“ не е реално. Токму затоа многумина постојано имаат чувство дека потфрлаат во некој дел од животот.

Суштината на оваа теорија не е сите горилници постојано да горат со ист интензитет. Поентата е свесно да одлучите кој ќе го засилите, кој привремено ќе го намалите – и колку долго ќе трае тоа.

Проблемот не е кога работата ќе добие приоритет

Во многу професии проблемот не е тоа што повремено го засилуваме „горилникот на работата“. Проблемот настанува кога ќе заборавиме повторно да го намалиме.

Работата може да биде многу примамлива. Делува значајно. Делува итно. Чувствуваме одговорност кон луѓето на кои им помагаме. Секогаш постои причина да останеме подолго на работа, да одговориме на уште една електронска порака или уште еднаш да го доработиме извештајот.

Токму затоа работата лесно може да стане центар на сè.

Но, Теоријата на четирите горилници поставува едно многу потешко прашање:

Ако работата гори со полн интензитет, кој горилник страда?

Дали е тоа здравјето? Прескокнати оброци. Лош сон. Заморот и стресот што постојано ги игнорирате.

Дали е тоа семејството? Физички сте присутни, но мислите ви се сè уште на работното место.

Или, пак, се пријателите? Откажани средби. Непрочитани пораки. Светот околу вас постепено станува сè помал.

Теоријата не вели дека треба да ја исклучите работата. Тоа не е реално. Таа само нè потсетува да бидеме свесни за компромисите што ги правиме.

Намерна, а не случајна нерамнотежа

Една од најважните лекции е разликата меѓу случајната и намерната нерамнотежа.

Ако знаете дека ве очекуваат две исклучително напорни недели, тогаш уште повнимателно грижете се за сонот. Свесно намалете ги социјалните обврски наместо да се обидувате да бидете „суперхерој“.

А кога тој период ќе заврши, намерно намалете го интензитетот на работата. Земете неколку помирни денови. Не проверувајте електронска пошта. Повторно посветете време на другите важни области од животот.

Токму ова свесно префрлање на фокусот долгорочно помага да се спречи професионалното согорување (burnout).

Енергијата е ограничен ресурс

Теоријата потсетува и на уште една важна вистина – сите располагаме со ограничена количина енергија.

Работата не бара само време. Таа троши и емоционална и ментална сила.

Кога секојдневно се соочувате со туѓи проблеми, кризни ситуации, притисоци и стрес, вашиот нервен систем не останува рамнодушен. Тој обработува информации, апсорбира емоции и носи дел од товарот.

Ако никогаш не си дозволите време за закрепнување, многу брзо ќе останете без енергија.

И тука доаѓа една непријатна вистина: работата со „последните резерви“ не ве прави подобар професионалец.

Напротив, станувате понетрпеливи, полесно правите грешки, потешко носите одлуки и избегнувате сложени разговори.

Грижата за сопственото здравје и за односите со блиските не ја намалува професионалноста – таа ја зајакнува.

Работата не смее да биде единствениот идентитет

Последната лекција се однесува на личниот идентитет.

Многумина силно го поврзуваат својот идентитет со професијата што ја извршуваат. Тоа не е нужно лошо – токму таа посветеност често нè прави успешни во работата.

Но, кога целиот идентитет ќе се сведе само на професијата, секое намалување на работниот интензитет може да изгледа како да губите дел од себе.

Ако самодовербата зависи исклучиво од тоа колку сте корисни за другите, тогаш одморот ќе ви изгледа како мрзеливост. Да кажете „не“ ќе ви личи на предавство. Годишниот одмор ќе го доживувате како да ги напуштате луѓето на кои им требате.

Теоријата на четирите горилници го оспорува токму таквиот начин на размислување.

Таа потсетува дека сте многу повеќе од својата работа. Вие сте партнер, родител, пријател, личност со хобија, смисла за хумор, интереси и особини кои немаат никаква врска со работните обврски.

И токму тие „горилници“ се важни – не само затоа што го прават животот поисполнет, туку затоа што ве прават човек.

А ниту една професија не може успешно да функционира без луѓе кои, покрај тоа што се професионалци, останале и луѓе.

Извор: BIZLife.rs